[CPD Classification 2.5.15]
\n[PTS Vol Cp - ] [\z Cp /] [\f I /]
\n[PTS Page 097] [\q  97/]
\n[BJT Vol Cp - ] [\z Cp /] [\w I /]
\n[BJT Page 312] [\x 312/]

Cariyāpiṭaka pāḷi
\nNamo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa
\n5. Sacca pāramitā

7. Kapirāja cariyaṃ

307. Yadā ahaṃ kapi āsiṃ nadī kule arīsaye
\nPīḷito suṃsumārena1 gamanaṃ nalabhāmihaṃ2.

308. Yambhokāse ahaṃ ṭhatvā ora 3 pāraṃ patāmahaṃ
\nTatthacchi sattu 4 vadhako kumbhīlo ludda5 dassano.

309. Somaṃ asaṃsi 6 ehīti ahamemīti 7 taṃ vadiṃ8
\nTassa matthakamakkamma parakule patiṭṭhahiṃ.

310. Na tassa alikaṃ bhaṇitaṃ yathā vācaṃ akāsahaṃ
\nSaccena me samo natthi esā me sacca pāramīti.

Kapirāja cariyaṃ sattamaṃ.
\n 

8. Sacca tāpasa cariyaṃ

311. Punā paraṃ yadā homi tāpaso saccasavhayo
\nSaccena lokaṃ pālesiṃ9 samaggaṃ janamakāsahanti.

Sacca paṇḍita cariyaṃ aṭṭhamaṃ.

9. Vaṭṭapotaka cariyaṃ.
\n[PTS Page 098] [\q  98/]
\n312. Punāparaṃ yadā homi magadhe vaṭṭa potako
\nAjātapakkho taruṇo maṃsapesi kulāvake.

313. Mukhatuṇḍake10 nāharitvā mātā posayatī mamaṃ
\nTassā phassena jīvāmi natthi me kāyikaṃ balaṃ.

1. Susumārena-machasaṃ. 2. Labhā mahaṃ-sīmu. 3. Orā-machasaṃ. 4. Satthu-nā-.
\n5. Rudda-nā-katthaci. 6. Āsiṃsi-sīmu- 7. Ahaṃpemīti-machasaṃ.
\n8. Vadi-nā-katthaci. 9. Pālemi-sīmu. 10. Tuṇḍenāharitvā-sumu-epa.
\n 

[BJT Page 314] [\x 314/]

314. Saṃvacchare gimhasamaye davaḍāho1 padippati
\nUpagacchati amhākaṃ pāvako kaṇhavattanī.

315. Dhūmaṃ dhūmaṃ janitvevaṃ2 saddāyanto mahāsikhī
\nAnupubbena jhāpento aggī mama mupāgami.

316. Aggivegabhayā bhītā tasitā mātā pitā mama
\nKulāvake maṃ chaḍḍhetvā attānaṃ parimocayuṃ.

317. Pāde pakkhe pajahāmi natthi me kāyikaṃ balaṃ
\nSo, haṃ agatiko tattha evaṃ cintesahaṃ tadā.

318. Yesāhaṃ upadhāveyyaṃ bhīto tasitavedhito
\nTemaṃ ohāya pakkhantā kathaṃ me ajja kātave.

319. Atthi loke sīlaguṇo saccaṃ soceyya nuddayā
\nTena saccena kāhāmi saccakiriyamuttamaṃ.

320. Āvajjetvā dhamma balaṃ saritvā pubbako jine
\nSaccabalamavassāya sacca kiriya makāsahaṃ.

321. Santi pakkhā apatanā santi pādā avañcanā3
\nMātā pitā ca nikkhantā jātaveda paṭikkama.

322. Saha sacce kataṃ mayhaṃ mahā pajjalito sikhī
\nVajjesi soḷasa karīsāni udakampatvā4 yathā sikhī
\nSaccena me samo natthi esā me saccapāramīti.

Vaṭṭapotaka 5 cariyaṃ navamaṃ.
\n 

10. Maccharāja cariyaṃ
\n[PTS Page 099] [\q  99/]
\n323. Punāparaṃ yadā homi maccharājā mahāsare
\nUṇhe suriyasantāpe sare udakaṃ khīyatha 6.

324. Tato kākā ca gijjhā ca bakā7 kuḷala senakā
\nBhakkhayantī divā rattiṃ macche upanisīdiya.

1. Vanadāho-machasaṃ-davadhāho-nā. 2. Dhuma dhūmaṃ iti evaṃ-machasaṃ.
\n3. Avañjanā-sīmu-katthaci. 4. Udakampatetā-nā. 5. Vaṭṭakarāja cariyaṃ-pa.
\n6. Khīyyatha-machasaṃkhīyetha-sīmu-. 7. Kaṃkā-machasaṃ.
\n 

[BJT Page 316] [\x 316/]

325. Evaṃ cintesahaṃ tattha saha ñātīhi pīḷito
\nKena nukho upāyena ñāti dukkhā pamocaye.

326. Vicintayitvā dhammatthaṃ saccaṃ addasa passayaṃ
\nSacce ṭhatvā pamocesiṃ ñātīnaṃ taṃ atikkhayaṃ.

327. Anussaritvā saddhammaṃ1 paramatthaṃ vicintayaṃ
\nAkāsiṃ saccakiriyaṃ yaṃ loke dhuvasassataṃ.

328. Yato sarāmi attānaṃ yato pattosmi viññutaṃ
\nNābhijānāmi sañcicca ekapāṇaṃ vihiṃsitaṃ2
\nEtena saccavajjena pajjunno abhivassatu.

329. Abhitthanaya pajjunna nidhiṃ kākassa nāsaya
\nKākaṃ sokāya rundhehi 3 macche sokā pamocaya.

330. Sahakate saccavare pajjunto4 cābhigajjiya
\nThalaṃ ninnañca pūrento khaṇena abhivassatha.

331. Evarūpaṃ saccavaraṃ katvā viriyamuttamaṃ
\nVassāpesiṃ mahā meghaṃ5 saccateja balassito
\nSaccena me samo natthi esā me saccapāramīti.

Maccharāja cariyaṃ dasamaṃ.
\n 

11. Kaṇhadīpāyana cariyaṃ

332. Punāparaṃ yadā homi kaṇhadīpāyano isī
\nParo paññāsavassāni anabhirato cariṃ6 ahaṃ.

333. Na koci etaṃ jānāti anabhiratimanaṃ mama
\nAhaṃ7 kassavi nācikkhiṃ arati me carati 8 mānase.

[PTS Page 100] [\q 100/]
\n334. Sabrahmacāri maṇḍabyo9 sahāyo me mahāisī
\nPubbakammasamāyutto sūlamāropaṇaṃ labhī.

1. Sataṃ dhamma-machasaṃ. 2. Ekaṃpāṇaṃ pihiṃsitaṃ-nā-machasaṃ.
\nEkapāṇampi hiṃsitaṃ-sīmu. 3. Randhehi-machasaṃ.
\n4. Cagigajjiya-nā-abhigajjiya-katthaci. 5. Vassāpesimahaṃ meghaṃ-machasaṃ.
\n6. Cariyaṃ-katthaci-cariṃ-nā-. 7. Ahampi-katthaci-nā-.
\n8. Araṃtimeratimānasaṃ-katthaci-.
\nAraṃti merati mānase-nā-. 9. Maṇḍabbo-katthaci.

[BJT Page 318] [\x 318/]

335. Tamahaṃ upaṭṭhahitvāna ārogya manupāpayiṃ1
\nĀpucchitvāna āgañjiṃ2 yaṃ mayhaṃ sakamassamaṃ.

336. Sahāyo brāhmano mayhaṃ bhariyaṃ3 ādāya puttakaṃ
\nTayo janā samāgantvā4 āgañjuṃ pāhunāgataṃ.

337. Sammodamāno tehi 5 saha nisinno sakamassame
\nDārako vaṭṭamanukkhipaṃ āsivisamakopayī.

338. Tato so vaṭṭagataṃ maggaṃ anve 6 santo kumārako
\nĀsivisassa hatthena uttamaṅgaṃ parāmasī.

339. Tassa āmasane kuddho sappo visa balassito
\nKupito paramakopena aḍaṃsi 7 dārakaṃ khaṇe.

340. Saha daṭṭho āsivisena 8 dārako papati bhūmiyaṃ
\nTenāhaṃ dukkhito āsiṃ mama vāhasi taṃ dukkhaṃ.

341. Tyāhaṃ assāsa yitvāna dukkhite sokasallite
\nPaṭhamaṃ ākāsiṃ9 tiriyaṃ aggaṃ saccaṃ varuttamaṃ.
\n342. Sattāhamevāhaṃ pasannacitto puññatthiko acariṃ brahmacariyaṃ
\nAthāparaṃ yañcaritaṃ mamayidaṃ vassāni paññāsa samādhikāni. 10

343. Akāmako vāhi11 ahaṃ carāmi etena saccena suvatthi hoti
\nHataṃ visaṃ jīvatu yaññadatto.
\n344. Sahasacce kate mayhaṃ visavegena vedhito
\nAbujjhitvāna vuṭṭhāsi ārogo cāsi māṇavo
\nSaccena me samo natthi esā me saccapāramīti.

Kaṇhadīpāyana cariyaṃ ekādasamaṃ.

1. Manupāpayi-nā-katthaci. 2. Āgañji-nā-tatthami. 3. Bhāriyaṃ-katthami-ariyaṃ-machasaṃ.
\n4. Samā- machasaṃ. 5. Teti-nā-. Bhariyamādāya-nā-. 6. Anne santo-nā-. 7. Adasiṃ-nā-katthaci.
\n8. Ativisena-nā-katthaci. 9. Akāsī-machasaṃ. 10. Samādhikāki-nā-.
\n11. Akāma kevāhaṃ-machasaṃ.
\n 

[BJT Page 320] [\x 320/]

Sutasoma cariyaṃ

345. Punāparaṃ yadā homi sutasomo mapīpatī
\nGahito porisādena brāhmaṇo saṅgaraṃ1 sariṃ.
\n346. Khattiyānaṃ ekasataṃ āvuṇitvā karatale 2
\nEte sampamilāpetvā yaññatthe upanayī 3 mamaṃ.
\n[PTS Page 101] [\q 101/]
\n347. Apucchi4 maṃ porisādo kintvaṃ icchasi nissajaṃ5.
\nYathāmati te kāhāmi yadi me tvaṃ punehisi.
\n348. Tassa paṭissuṇitvāna 6 paṇhe āgamanaṃ mama
\nUpāgantvā puraṃ rammaṃ rajjaṃ nīyādayiṃ tadā
\n349. Anussaritvā saddhammaṃ7 pubbakaṃ jinasevitaṃ
\nBrāhmaṇassa dhanaṃ datvā porisādaṃ upāgamiṃ.

350. Natthi me saṃsayo tattha ghātayissati 8 vā navā
\nSaccavācānurakkhanto jīvitaṃ cajitu mupāgamiṃ
\nSaccena me samo natthi esā me sacca pāramīti.

Sutasoma cariyaṃ dvādasamaṃ.

Sacca pāramitā niṭṭhitā.

1. Sakhakāraṃ-nā-katthaci.
\n2. Karaṃtale-katthaci-karattale-machasaṃ.
\n3. Upanāmayī-katthaci.
\n4. Āpucchiṃ-sīmu.
\n5. Nissajjaṃ-machasaṃ.
\n6. Paṭisuṇitvā-machasaṃ.
\n7. Sataṃ dhammaṃ-machasaṃ-nā-katthaci.
\n8. Ghātayissāmi-nā.
\n