[CPD Classification 2.5.14]
\n[PTS Vol Bu - ] [\z Bv /] [\f I /]
\n[BJT Vol Bu - ] [\z Bv /] [\w I /]
\n[BJT Page 208] [\x 208/]
\n[PTS Page 058] [\q  58/]     
\n 
Suttantapiṭake khuddakanikāye
\nBuddhavaṃsapāḷi

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
\n22. Kakusandha buddhavaṃso

1. Vessabhussa aparena sambuddho dipaduttamo
\nKakusandho1 nāma nāmena appameyyā durāsado
\n2. Ugghāṭetvā sabbabhavaṃ cariyāpāramiṃ gato
\nSīho’ca pañjaraṃ bhetvā patto sambodhimuttamaṃ.

3. Dhammacakkaṃ pavattante kakusandhe lokanāyake
\nCattāḷīsa 2 koṭisahassānaṃ paṭhamā’bhisamayo ahū.

4. Antalikkhamhi ākāse yamakaṃ katvā vikubbanaṃ
\nTiṃsakoṭisahassānaṃ bodhesi devamānuse.

5. Naradevassa yakkhassa catusaccappakāsane
\nDhammā’bhisamayo tassa gaṇanāto asaṅkhīyo.

6. Kakusandhassa 3 bhagavato eko āsisamāgamo
\nKhīṇāsavānaṃ vimalānaṃ santacittāna tādinaṃ.

7. Cattāḷīsasahassānaṃ tadā4 āsi samāgamo
\nDanta bhūmimanuppattānaṃ āsavārigaṇakkhayā5

8. Ahaṃ tena samayena khemo nāmāsiṃ khattiyo6
\nTathāgate jinaputte ca dānaṃ datvā anappakaṃ.

9. Pattañca cīvaraṃ datvā añjanaṃ madhulaṭṭhikaṃ
\nImetaṃ patthitaṃ sabbaṃ paṭiyādemi 7 varaṃ varaṃ.

10. So’pi maṃ muni vyākāsi kakusandho lokanāyako8
\nImamhi bhaddake kappe 9 ayaṃ buddho bhavissati.
\n1. Kukkusandho-syā. 2. Cattārisaṃ-sīmu. 3. Kukkusandhassa-syā.
\n4. Dutiyo-sīmu. 5. Āsavādigaṇakkhayā-sīmu. [PTS] 6. Khemo nāma khattiyā-mavi.
\n7. Paṭiyādetvā-sīmu. 8. Vināyako-sīmu. 9. Imamhi bhaddakappamhi-mavi.
\n 

[BJT Page 210  [\x 210/]     11.] Ahū kapilavhayā rammā nikkhamitvā tathāgato
\nPadhānaṃ padahitvāna katvā dukkarakārikaṃ.

12. Ajapālarukkhamūlamhi nisīditvā tathāgato
\nTattha pāyāsamaggayha nerañjara’mupehiti.

13. Nerañjarānadītīre pāyāsaṃ asati jino,
\nPaṭiyattavaramaggena bodhimūla’mupehiti.

14. Tato padakkhiṇaṃ katvā bodhimaṇḍamanuttaraṃ
\nAssatthamūle sambodhiṃ bujjhissati mahāyaso.

15. Imassa janikā mātā māyā nāma bhavissati
\nPitā suddhodano nāma ayaṃ hessati gotamo.

16. Anāsavā vītarāgā1 santacittā samāhitā
\nKolito upatisso ca aggā hessanti sāvakā
\nĀnandonāmu ’paṭṭhāko upaṭṭhissati taṃ jinaṃ.

17. Khemā uppalavaṇṇā ca aggā hessanti sāvikā
\nBodhi tassa bhagavato assatthoti pavuccati.

18. Citto ca hatthāḷavako aggā hessantu’paṭṭhakā
\nUttarā nandamātā ca aggā hessantu’paṭṭhikā
\nĀyu vassasataṃ tassa gotamassa yasassino.

19. Idaṃ sutvāna vacanaṃ asamassa mahesino
\nĀmoditā naramarū buddhabījaṅkuro ayaṃ.

20. Ukkuṭṭhi saddaṃ vattenti apphoṭhenti hasanti ca
\nKatañjalī namassanti dasasahassī sadevakā.

21. Yadi’massa lokanāthassa virajjhissāma sāsanaṃ
\nAnāgatamhi addhāne hessāma sammukhā imaṃ.

22. Yathā manussā nadiṃ tarantā paṭititthaṃ virajjhiya
\nHeṭṭhā titthe gahetvāna uttaranti mahānadiṃ.
\n 

[BJT Page 212] [\x 212/]
\n23. Eva’meva mayaṃ sabbe yadi muñcāmimaṃ jinaṃ
\nAnāgatamhi addhāne hessāma sammukhā imaṃ.

24. Tassā’haṃ vacanaṃ sutvā bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ
\nUttariṃ vata madhiṭṭhāsiṃ dasa pāramī puriyā.
\n25. Nagaraṃ khemavatī nāma khemo nāmāsa’haṃ tadā
\nSabbaññutaṃ gavesanto pabbajiṃ tassa santike.

26. Brāhmaṇo aggidatto ca āsi buddhassa so pitā
\nVisākhā nāma janikā kukusandhassa mahesino.

27. Vasati1 tattha khemapure sambuddhassa mahākulaṃ
\nNarānaṃ pavaraṃ seṭṭhaṃ jātimantaṃ mahāyasaṃ.

28. Catuvassasahassāni agāramajjhaso vasī
\nRuci suruci rativaddhano tayo pāsāda muttamā.
\n[PTS Page 059] [\q  59/]
\n29. Samatiṃsasahassāni nāriyo samalaṅkatā
\nVirocamānā nāma nārī uttaro nāma atrajo

30. Nimitte caturo disvā rathayānena nikkhamī
\nAnūnakaṃ aṭṭhamāsaṃ padhānaṃ padahī jino.

31. Brahmunā yācito santo kakusandho lokanāyako
\nVatti cakkaṃ mahāvīro migadāye naruttamo.

32. Vidhuro sañjīvanāmo ca ahesuṃ aggasāvakā
\nBuddhijo2 nāmu’paṭṭhāko kakusandhassa satthuno.

33. Sāmā ca campā nāmā ca 3 ahesuṃ aggasāvikā
\nBodhi tassa bhagavato sirīso’ti pavuccati.
\n34. Accuto ca sumano ca ahesuṃ aggu’paṭṭhakā
\nNandā ceva sunandā ca ahesuṃ aggu’paṭṭhakā

1. Vasī-sīmu. 2. Bhaddijo-sīmu. 3. Sāmā ca campanāmāca - sīmu.
\n 

[BJT Page 214] [\x 214/]

35. Cattāḷīsa ratanāni accuggato mahāmuni
\nKanakappabhāniccharati1 samantā dasa yojanaṃ. 2

36. Cattālīsavassasahassāni āyu tassa mahesino
\nTāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

37. Dhammā’paṇaṃ pasāretvā3 naranārīnaṃ sadevake
\nNaditvā sīhanādaṃva 4 nibbuto so sasāvako.

38. Aṭṭhaṅgavacanasampanno acchiddāni nirantaraṃ
\nSabbaṃ samattarahitaṃ nanu rittā sabbasaṅkhārā.

39. Kakusandho jinavaro khemārāmamhi nibbuto
\nTatthe’va tassa thūpavaro gāvutanabhamuggato.

Kakusanandha buddhavaṃso dvāvīsatimo.

1. Niccharanti-sī.
\n2. Dvādasayojanaṃ-sīmu.
\n3. Pasāritvā-mavi.
\n4. Sīhanādaṃca-sīmu
\n 
\n