[CPD Classification 2.5.14]
\n[PTS Vol Bu - ] [\z Bv /] [\f I /]
\n[BJT Vol Bu - ] [\z Bv /] [\w I /]
\n[BJT Page 184] [\x 184/]
\n[PTS Page 052] [\q  52/]  
\n 
Suttantapiṭake khuddakanikāye
\nBuddhavaṃsapāḷi

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
\n19. Vipassī buddhavaṃso

1. Phussassa ca aparena sambuddho dipaduttamo
\nVipassī nāma nāmena loke uppajji cakkhumā1.
\n2. Avijjaṃ sabbaṃ padāletvā patto sambodhimuttamaṃ
\nDhammacakkaṃ pavattetuṃ pakkāmi bandhumatiṃ puraṃ.

3. Dhammacakkaṃ pavattetvā ubho bodhesi nāyako
\nGaṇanāya na vattabbo paṭhamā’bhisamayo ahu.

4. Punāparaṃ amitayaso tattha saccaṃ pakāsayi
\nCaturāsīti sahassānaṃ dutiyā’bhīsamayo ahū.

5. Caturāsīti sahassāni sambuddhaṃ anupabbajuṃ
\nTesamārāmapattānaṃ dhammaṃ desesi cakkhumā.

6. Sabbākārena bhāsato sutvā upanisādino2
\nTe’pi dhammaṃ varaṃ gantvā tatiyā’bhisamayo ahū.

7. Sannipātā tayo āsuṃ vipassissa mahesino
\nKhīṇāsavānaṃ vimalānaṃ santacittānatādinaṃ.

8. Aṭṭhasaṭṭhisatasahassānaṃ3 paṭhamo āsi samāgamo
\nBhikkhusatasahassānaṃ dutiyo āsi samāgamo.

9. Asītibhikkhusahassānaṃ tatiyo āsi samāgamo
\nTattha bhikkhugaṇamajjhe sambuddho atirocati.

10. Ahaṃ tena samayena nāgarājā mahiddhiko
\nAtulo nāma nāmena puññavanto jutindharo.

11. Nekānaṃ nāgakoṭīnaṃ parivāretvāna’haṃ tadā
\nVajjento’ dibbaturiyehi lokajeṭṭhaṃ upāgamiṃ.

1. Nāyako-sīmu. 2. Bhāsate sutvā upanissa jine-sīmu. 3. Aṭṭhasaṭṭhisahassānaṃ-sīmu.
\n 

[BJT Page 186] [\x 186/]

12. Upasaṅkamitvā sambuddhaṃ vipassiṃ lokanāyakaṃ
\nMaṇimuttaratanakhacitaṃ sabbābharaṇabhūsitaṃ
\nNimantetvā dhammarājassa suvaṇṇapīṭha’ madāsahaṃ.

13. So’pi maṃ buddho vyākāsi saṅghamajjhe nisīdiya
\nEkanavute ito kappe ayaṃ buddho bhavissati.
\n14. Ahū kapilavhayā rammā nikkhamitvā tathāgato
\nPadhānaṃ padahitvāna katvā dukkarakārikaṃ.
\n[PTS Page 053] [\q  53/]
\n15. Ajapālarukkhamūlamhi nisīditvā tathāgato
\nTattha pāyāsamaggayha nerañjara’mupehiti.

16. Nerañjarānadītīre pāyāsaṃ asati jino,
\nPaṭiyattavaramaggena bodhimūla’mupehiti.

17. Tato padakkhiṇaṃ katvā bodhimaṇḍamanuttaraṃ
\nAssatthamūle sambodhiṃ bujjhissati mahāyaso.

18. Imassa janikā mātā māyā nāma bhavissati
\nPitā suddhodano nāma ayaṃ hessati gotamo.

19. Anāsavā vītarāgā1 santacittā samāhitā
\nKolito upatisso ca aggā hessanti sāvakā
\nĀnandonā’mupaṭṭhāko2 upaṭṭhissati taṃ jinaṃ.

20. Khemā uppalavaṇṇā ca aggā hessanti sāvikā
\nBodhi tassa bhagavato assatthoti pavuccati.

21. Citto ca hatthāḷavako aggā hessantu’paṭṭhakā
\nUttarā nandamātā ca aggā hessantu’paṭṭhikā
\nĀyu vassasataṃ tassa gotamassa yasassino.

22. Idaṃ sutvāna vacanaṃ asamassa mahesino
\nĀmoditā naramarū buddhabījaṅkuro ayaṃ.

1. Vītamalā-sīmu. 2. Ānando nāma nāmena - mavi.
\n 

[BJT Page 188] [\x 188/]

23. Ukkuṭṭhi saddaṃ vattenti apphoṭhenti hasanti ca
\nKatañjalī namassanti dasasahassī sadevakā.

24. Yadi’massa lokanāthassa virajjhissāma sāsanaṃ
\nAnāgatamhi addhāne hessāma sammukhā imaṃ.

25. Yathā manussā nadiṃ tarantā paṭititthaṃ virajjhiya
\nHeṭṭhā titthe gahetvāna uttaranti mahānadiṃ.

26. Eva’meva mayaṃ sabbe yadi muñcāmimaṃ jinaṃ
\nAnāgatamhi addhāne hessāma sammukhā imaṃ.

27. Tassā’haṃ vacanaṃ sutvā bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ
\nUttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ dasa pāramī puriyā.
\n28. Nagaraṃ bandhumatī nāma bandhumā nāma khattiyo
\nMātā bandhumatī nāma vipassissa mahesino.

29. Aṭṭhavassasahassāni agāramajjhaso vasī
\nNando sunando sirimā tayo pāsādamuttavā.

30. Tivattārīsa sahassāni nāriyo samalaṅkatā
\nSutanā nāma sā nāri samavattakkhandho nāma atrajo.

31. Nimatte caturo disvā rathayānena nikkhamī
\nAnūnaaṭṭhamāsāni padhānaṃ padahī jino.

32. Brahmunā yāvito santo vipassī lokanāyako
\nVatti cakkaṃ mahāvīro migadāyo naruttamo.

33. Khaṇḍo1 ca tissanāmo ca ahesuṃ aggasāvakā
\nAsoko nāmu’paṭṭhāko vipassissa mahesino.

34. Candā ca candamittā ca ahesuṃ aggasāvikā
\nBodhi tassa bhagavato pāṭalī’ti pavuccati.

1. Khandho - sīmu.
\n 

[BJT Page 190] [\x 190/]

35. Punabbasumitto nāgo ca ahesuṃ aggu’paṭṭhakā
\nSirimā uttarā ceva ahesuṃ aggu’paṭṭhikā.

36. Asīti hatthamubbedho1 vipassī lokanāyako
\nPabhā niddhāvati tassa samantā satta yojane.

37. Asīti vassasahassāni āyu buddhassa tāvade
\nTāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

38. Bahū deve manusse ca bandhanā parimocayī
\nMaggā’ maggañca ācikkhi avasesaputhujjane.
\n[PTS Page 054] [\q  54/]
\n39. Ālokaṃ dassayitvāna desetvā2 amataṃ padaṃ
\nJalitvā aggikkhandho’va nibbuto so sasāvako.

40. Iddhivaraṃ puññavaraṃ lakkhaṇaṃ ca kusumitaṃ
\nSabbaṃ samantarahitaṃ nanu rittā sabbasaṅkhārā.

41. Vipassījinavaro buddho3 sumittārāmamhi nibbuto
\nTatthe’va tassa thūpavaro sattayojana mussito’ti.

Vipassī buddhavaṃso ekūnavīsatimo.

1. Asītihatthubbedho-mavi.
\n2. Desitvā-sīmu. 3. Dhīro-sīmu.
\n