[CPD Classification 2.5.13]
\n[PTS Vol Ap 2 ] [\z Ap /] [\f IIa /]
\n[PTS Page 339] [\q 339/]
\n[BJT Vol Ap 2 ] [\z Ap /] [\w IIa /]
\n[BJT Page 002] [\x   2/]
Suttantapiṭake khuddakanikāye
\nApadānapāḷi
\nDutiyo bhāgo

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
\nMetteyyavaggo

401.Tissametteyyattherassa apadānaṃ

3891. Pabbhārakūṭaṃ nissaya sobhito nāma tāpaso,
\nPavattaphalaṃ bhuñjitvā vasani pabbatantare.

3892. Aggiṃ dāruṃ āharitvā ujjālesiṃ ahaṃ tadā,
\nUttamatthaṃ gavesanto brahmalokūpapattiyā.

3893. Padumuttaro lokavidū āhutinaṃ paṭiggaho,
\nMamuddharitukāmo so āgacchi mama santike

3894. "Kiṃ karosi mahāpuñña dehi me aggidārukaṃ,
\nAhamaggiṃ parivare tato me suddhi hehiti. "1

3895. "Subhaddako tvaṃ manuje devate tvaṃ pajānasi,
\nTuvamaggiṃ2 paricara handa te aggidārukaṃ. "

3896. Tato kaṭṭhaṃ gahetvāna aggiṃ ujjālayī jino,
\nNa tattha kaṭṭhaṃ pajjhāyi pāṭihīraṃ3 mahesino.
\n3897. "Na te aggi pajjalati āhutī te na vijjati,
\nNiratthakaṃ vataṃ tuyhaṃ aggiṃ paricarassu me. "

3898. "Kīdiso so4 mahāvīra aggi tava pavuccati,
\nMahampi kathayasse’taṃ ubho parivarāmase. "

* Metteyyattherāpadānaṃ, sīmu.
\n1. Bhohiti, machasaṃ.
\n2. Tuvaṃ aggiṃ, machasaṃ. 3. Pāṭibheraṃ, machasaṃ.
\n4. Te, syā.

[BJT Page 004] [\x   4/]

3899. "Hetudhamma nirodhāya kilesasamanāya ca,
\nIssā macchariyaṃ hitvā tayo ete mamā’hunī. "

3900. "Kīdiso tvaṃ mahāvīra kathaṃ gotto’si mārisa,
\nĀcārapaṭipatti te bāḷahaṃ kho mama ruccatī"

3901. "Khattiyamhi [PTS Page 340] [\q 340/]      kule jāto abhiññā pāramiṃ gato,
\nSabbāsavaparikkhiṇo natthidāni punabbhavo. "

3902. "Yadi buddhosi sabbaññū pabhaṅkara tamonuda,
\nNamassissāmi taṃ deva dukkhassantakaro tuvaṃ"

3903. Pattharitvā, jinacammaṃ nisīdana madāsahaṃ,
\nNisīda nātha sabbaññu upaṭṭhissamahaṃ tuvaṃ.

3904. Nisīdi bhagavā tattha ajinamhi suvitthate,
\nNimantayitvā sambuddhaṃ pabbataṃ agamāsahaṃ.

3905. Khāribhārañca pūretvā tindukaphalamāhariṃ,
\nMadhunā yojayitvāna phalaṃ buddhassa’ dāsahaṃ.

3906. Mama nijjhāyamānassa paribhuñji tadā jino,
\nTattha cittaṃ pasādesiṃ pekkhanto lokanāyakaṃ.

3907. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
\nMama’ssame nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

3908. "Yo maṃ phalena tappesi pasanno sehi pāṇihi,
\nTamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

3909. Pañcavīsatikkhattuṃ so devarajjaṃ karissati,
\nSahassakkhattuṃ rājā ca cakkavattī bhavissati.

3910. Tassa saṅkappamaññāya pubbakammasamaṅgino,
\nAnnaṃ pānañca vatthañca sayanañca anāmayo.

3911. Puññakammena saṃyuttā nibbattissanti tāvade,
\nSadā pamudito cāyaṃ bhavissati anāmayo.

3912. Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ,
\nSabbattha sukhito hutvā manussattaṃ gamissati.

3913. Ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedānapāragu,
\nSambuddhamupagantvāna arahā so bhavissati. "

[BJT Page 6] [\x   6/]

3914. Yato sarāmi attānaṃ yato pattosmi viññutaṃ,
\nBhoge me ūnatā natthi phaladānassidaṃ phalaṃ.

3915. Varadhammamanuppatto rāgadose samūhaniṃ,
\nSabbāsavaparikkhiṇo natthidāni punabbhavo,

3916. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
\nNāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

3917. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3918. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tissametteyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Tissametteyyattherassa apadānaṃ paṭhama.

402. Puṇṇakattherāpadānaṃ

3919. Pabbhārakūṭaṃ [PTS Page 341] [\q 341/]      nissāya sayambhu aparājito,
\nĀbādhiko garu buddho1 vasatī pabbatantare.

3920. Mama assamasāmantā panādo āsi tāvade,
\nBuddhe nibbāyamānambhi āloko upapajjatha. 2

3921. Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ acchakokataracchakā,
\nVyagghā3 ca kesarī sabbe abhigajjiṃsu tāvade.

3922. Uppānaṃ tamahaṃ disvā pabbataṃ4 agamāsahaṃ,
\nTattha’ddasāsiṃ sambuddhaṃ nibbutaṃ aparājitaṃ.

3923. Suphullaṃ sālarājaṃva sataraṃsiṃva uggataṃ,
\nVītaccikaṃva aṅgāraṃ nibbutaṃ aparājitaṃ.

3924. Tiṇaṃ kaṭṭhañca pūretvā citakaṃ tattha’kāsahaṃ,
\nCitakaṃ sukataṃ katvā sarīraṃ jhāpayiṃ ahaṃ.

3925. Sarīraṃ jhāpayitvāna gandhatoyaṃ samokiriṃ,
\nAntalikkhe ṭhito yakkho nāmamaggahi tāvade.

3926. Yaṃ pūritaṃ5 tayā kiccaṃ sayambhussa mahesino,
\nPuṇṇako nāma nāmena sadā bhohi6 tuvaṃ mune. 7

1. Ābādhiko ca so buddho, machasaṃ.
\n2. Ādi tāvade, syā udapajjatha, machasaṃ.
\n3. Vāḷā, machasaṃ.
\n4. Pabbhāraṃ, machasaṃ.
\n5. Taṃ puritaṃ, syā.
\n6. Yadā hosi, syā.
\n7. Muni, sīmu.

[BJT Page 8] [\x   8/]

3927. Tamhā kāyā cavitvāna devalokaṃ agacchahaṃ,
\nTattha dibbamayo gandho antalikkhe pavāyati1.

3928. Tatrāpi nāmadheyyaṃ me puṇṇako’ti ahū tadā,
\nDevabhūto manusso vā saṅkappaṃ pūrayāmahaṃ.

3929. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattatī2 bhagavā,
\nIdhāpi puṇṇako nāma nāmadheyyaṃ pakāsati.

3930. Tosayitvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
\nSabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
\n3931. Ekanavute ito kappe3 yaṃ kammamakariṃ tadā,
\nSabbāsavā nābhijānāmi tanukiccassidaṃ phalaṃ.

3932. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
\nSabbāsavā parikkhiṇā viharāmi anāsavo.

3933. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3934. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Puṇṇakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

403. Mettaguttherāpadānaṃ

3935. Himavantassa [PTS Page 342] [\q 342/]      avidūre4 asoko nāma pabbato,
\nTatthā’si assamo mayhaṃ vissakammena5 māpito.

3936. Sumedho nāma sambuddho aggo kāruṇiko muni,
\nNivāsayitvā pubbanhe piṇḍāya maṃ upāgami.

3937. Upāgataṃ mahāvīraṃ sumedhaṃ lokanāyakaṃ,
\nPaggayha sugatappattaṃ6 sappitelena pūrayiṃ7.

3938. Datvānahaṃ buddhaseṭṭhe sumedhe lokanāyake,
\nAñjalimpaggahetvāna bhīyo8 hāsaṃ janesahaṃ.

3939. "Iminā sappidānena cetanāpaṇidhīhi ca,
\nDevabhūto manusso vā labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

3940. Vinipātaṃ vivajjetvā saṃsarāmi bhavābhave,
\nTattha cittaṃ paṇidhitvā labhāmi acalaṃ padaṃ. "

1. Antalikkhā pavassati, machasaṃ.
\n2. Vattate, machasaṃ.
\n3. Ekanavutito kappe, machasaṃ.
\n4. Himavattassāvidure, machasaṃ.
\n5. Visukammena, sīmu.
\n6. Sugataṃ pattaṃ, sīmu. Subhakaṃ, pattaṃ [PTS.]
\n7. Sappitelaṃ apūrayiṃ, machasaṃ.
\n8. Bhiyyo, machasaṃ.
\n[BJT Page 10] [\x  10/]

3941. "Lābhā tuyhaṃ suladdhaṃ te yaṃ maṃ addakkhi brāhmaṇaṃ, 1
\nMama dassanamāgamma arahā tvaṃ bhavissasi.

3942. Vissattho hohi mā bhiyi adhigantvā mahāyasaṃ,
\nMamaṃ hi sappiṃ datvāna parimokkhasi jātiyā

3943. Iminā sappidānena cetanāpaṇidhīhi ca,
\nDevabhūto manusso vā labhase vipulaṃ sukhaṃ.

3944. Iminā sappidānena mettacittavatāya ca,
\nAṭṭhārase kappasate devaloke ramissasi

3945. Aṭṭhatiṃsatikkhattuñca devarājā bhavissasi,
\nPadesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

3946. Ekapaññāsakkhattuñca cakkavatti bhavissasi,
\nCāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa2 issaro.

3947. Mahāsamuddova’kkhobho duddharo paṭhavi yathā,
\nEvameva ca te bhogā appameyyā bhavissare. "

3948. Saṭṭhikoṭi bhiraññassa cajitvā3 pabbajiṃ ahaṃ,
\nKiṃ kusalaṃ gavesanto bāvariṃ upasaṅkamiṃ.

3949. Tattha [PTS Page 343] [\q 343/]      mante adhīyāmi chaḷaṅgaṃ nāma lakkhaṇaṃ,
\nTamandhakāraṃ vidhamaṃ uppajjitvaṃ mahāmuni.

3950. Tava dassanakāmohaṃ āgatomhi mahāmuni,
\nTava dhammaṃ suṇitvāna patto’mhi acalaṃ padaṃ.

3951. Tiṃsakappasahassamhi sappiṃ buddhassa’dāsahaṃ,
\nEtthantare nābhijāne sappi viññāpitaṃ mayā4,

3952. Mama saṅkappamaññāya uppajjati yadicchakaṃ,
\nCittamaññāya nibbattaṃ sabbe santappayāmahaṃ.

3953. Aho buddho aho dhammo5 aho no satthusampadā,
\nThokaṃ hi sappiṃ datvāna appameyyaṃ labhāmahaṃ.

3954. Mahāsamudde udakaṃ yāvatā nerupassato,
\nMama sappiṃ upādāya kalabhāgaṃ na phassati6.

1. Brāhmaṇa, machasaṃ.
\n2. Jambumaṇḍassa, machasaṃ.
\n3. Catvā, na, sīmu datvāna, syā
\n4. Sappiṃ viññāpitaṃ mayā, machasaṃ.
\n5. Aho buddhā aho dhammā, machasaṃ.
\n6. Na hessati, machasaṃ. Hissati, syā.

[BJT Page 12] [\x  12/]

3955. Yāmatā cakkavāḷassa kariyantassa1 rāsito,
\nMama nibbattavatvatthānaṃ okāso so na sammati.

3956. Pabbatarājā himavā pavaropi siluccayo,
\nMamānulittagandhassa upanidhiṃ2 na hessati.

3957. Vatthaṃ gandhañca sappiñca aññañca diṭṭhadhammikaṃ,
\nAsaṅkhatañca nibbānaṃ sappidānassidaṃ phalaṃ.

3958. Satipaṭṭhānasayano samādhijhānagotaro,
\nBojjhaṅgabhojano ajja3 sappidānassidaṃ phalaṃ.

3959. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
\nSabbāsavā parikkhiṇā viharāmi anāsavo.

3960. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3961. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ ādhismā mettagutthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Mettaguttherassa apadānaṃ katiyaṃ.

404. Dhotakattherāpadānaṃ
\n 

3962. Gaṅgā bhāgirathi nāma himavantā pabhāvitā,
\nHaṃsavatiyā dvārena anusandati tāvade.

3963. Sobhito nāma ārāmo gaṅgākūle sumāpito,
\nTattha padumuttaro buddho vasate lokanāyako.

3964. Tidasehi [PTS Page 344] [\q 344/]      yathā indo manujehi purakkhato,
\nNisīdi tattha bhagavā asambhito’va kesarī.

3965. Nagare haṃsavatiyā vasāmi4 brāhmaṇo ahaṃ,
\nChaḷaṅgo nāma nāmena evannāmo mahāmuni.

3966. Aṭṭhārasasissasatā parivārenti maṃ tadā,
\nTehi sissehi samito gaṅgātīrā upāgamiṃ.

3967. Tatthaddasāsiṃ samaṇe nikkuhe dhotapāpake,
\nBhāgīrathiṃ tarante’haṃ5 evaṃ cittesi tāvade.

1. Kārayantassa, syā. Kayirantassa, [PTS.]
\n2. Upanidhaṃ, simu.
\n3. Bojjhaṅgajanano, syā.
\n4. Ahosiṃ, syā.
\n5. Tarantohaṃ, syā.

[BJT Page 14] [\x  14/]

3968. "Sāyaṃ pātaṃ tarantā’me buddhaputtā mahāyasā,
\nVihesayanti attānaṃ tesaṃ attā vihaññati.

3969. Sadevakassa lokassa buddho aggo pavuccati.
\nNatthi me dakkhiṇe kāraṃ gatimaggavisodhanaṃ.

3970. Yannūna buddhaseṭṭhassa setuṃ gaṅgāya kāraye,
\nKārāpetvā imaṃ kammaṃ santarāmi imaṃ bhavaṃ. "

3971. Satasahassaṃ datvāna setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ,
\nSaddahanto "kataṃ kārāṃ vipulaṃ me bhavissati. "

3972. Kārāpetvāna taṃ setuṃ upesiṃ lokanāyakaṃ,
\nSirasi añjaliṃ katvā idaṃ vacanamabraviṃ.

3973. "Satasahassassa vayaṃ katvā1 kārāpito mayā,
\nTavatthāya mahāsetu paṭigaṇha mahāmuni. "

3974. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
\nBhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

3975. "Yo me setuṃ akāresi pasanno sehi pāṇihi, tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

3976. Darito pabbatāto2vā rukkhāto3 patitopa’yaṃ,
\nCutopi lacchati ṭhānaṃ setudānassidaṃ phalaṃ.

3978. Nāssa corā pasahanti nātimaññanti khattiyā,
\nSabbe tarissanāmitte setudānassidaṃ phalaṃ.

3979. Abbhokāsagataṃ [PTS Page 345] [\q 345/]      santaṃ kaṭhinātapatāpitaṃ,
\nPuññakammena saṃyuttaṃ na bhavissanti cedanā.

3980. Devaloke manusse vā hatthiyānaṃ sunimmitaṃ,
\nTassasa saṅkappamaññāya nibbattissati tāvade.

3981. Sahassassā vātajavā sindhavā sīghavāhanā,
\nSāyaṃ pātaṃ upessanti setudānassidaṃ phalaṃ.
\n3982. Āgantvāna manussattaṃ sukhito’yaṃ bhavissati,
\nIhāpi4 manujasseva hatthiyānaṃ bhavissati.

1. Datvā, machasaṃ,
\n2. Pabbatato, machasaṃ.
\n3. Rukkhato, machasaṃ.
\n4. Vehāsaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 16] [\x  16/]

3983. Kappasatasahassamhi okkākakulasambhavo,
\nGotamo nāma nāmena1 satthā loke bhavissati.

3984. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
\nSabbāsave pariññāya nibbāyissata’nāsavo. "

3985. Aho me sukataṃ kammaṃ jalajuttamanāmake,
\nTattha kāraṃ karitvāna patto’haṃ āsavakkhayaṃ.

3986. Padhānapahitattomhi upasanto nirūpadhi,
\nNāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

3987. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3989. Paṭisambhidā catasso vimokkhapi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhotako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Dhotakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

405. Upasivattherāpadānaṃ

3990. Himavantassa avidūre anomo nāma pabbato,
\nAssamo sukato mayhaṃ paṇṇasālā sumāpitā.

3991. Nadī ca sandatī tattha supatthitthā manoramā,
\nAnupatitthe jāyantī padumuppalakā bahu.

3992. Pāṭhinā pāvusā macchā valajā muñjarohitā,
\nMacchakacchapasañchannā nadikā sandate sadā.

3993. Nimirā pupphinā tattha asokā khuddamālakā,
\n. Punnāgā giripunnāgā sampavanti mamassamaṃ.

1. Gottena, machasaṃ.

[BJT Page 18] [\x  18/]

3994. Kūṭajā [PTS Page 346] [\q 346/]      pupphinā tattha tiṇasūlavanāni ca,
\nSālā ca salalā tattha campakā pupphitā bahū.

3995. Ajjunā atimuttā ca mahānāmā ca pupphitā,
\nAsanā madhugandhī ca pupphitā te mamassame.

3996. Uddālakā pāṭalikā yūthikā ca piyaṅgukā,
\nBimbijālakasañchannā samantā aḍḍhayojanaṃ.

3997. Mātaṅgavā1 sattaliyo pāṭalī sinduvārakā,
\nAṅkolakā bahū tattha tālakūṭā ca2 pupphitā.

3998. Seleyyakā bahū tattha pupphitā mama assame,
\nEtesu pupphamānesu3 sobhanti pādapā bahu,
\nSamantā tena gandhena vāyate mama assamo.

3999. Harītakā āmalakā ambā jambu vihīṭakā, 4
\nKolā bhallātakā billā phārusakaphalāni ca.

4000. Tindukā ca piyālā ca madhukā kāsumāriyo, 5
\nLabujā panasā tattha kadalī badarīphalā. 6

4001. Ambāṭakā bahu tattha vallikāraphalāni ca,
\nBījapūrasapāriyo7 phalitā mama assame.

4002. Āḷakā isimuggā ca tato modaphalā bahū,
\nAvaṭā pakkabharitā pilakakhudumbarāni ca.

4003. Pipphalī maricā tattha nigrodhā ca kapitthanā,
\nUdumbarakā babhavo kaṇḍapakkā ca pāriyo. 8

4004. Ete vaññe ca babhavo phalitā assame mama,
\nPuppharukkhāpi babhavo pupphitā mama assame.

4005. Āluvā ca kaḷambā ca bilāli takkalāni ca,
\nĀlakā tālakā ceva vijjanti assame mama.

4006. Assamassā’vīdure me mahājātassaro ahu,
\nAcchodako sītajalo putatittho manoramo.

4007. Padumuppalā bahū tattha puṇḍarīkasamāyutā,
\nMandālakehi [PTS Page 347] [\q 347/]      sañchannā nānāgandhasameritā.

1. Mātaggarā, machasaṃ. Mātakarā, syā. Mātaṅgā vā, [PTS.]
\n2. Tālakuṭṭhī ca, machasaṃ.
\n3. Pupphajātesu, machasaṃ.
\n4. Ambajambuvihītakā, machasaṃ.
\n5. Kāsumārayo, machasaṃ.
\n6. Candarīphalā, syā. [PTS.]
\n7. Cirasaṃrasapākā ca, syā.
\n8. Kaṇḍupaṇṇā ca bhariyo, machasaṃ.

[BJT Page 20] [\x  20/]

4008. Gabbhaṃ gaṇyahanti padumā aññe pupphanti kesarī,
\nOpupphapattā tiṭṭhanti padumakaṇṇikā1 bahu.

4009. Madhu bhisambhā savati khīraṃ sappī mulāḷihi,
\nSamantā tena gandhena nānā gandhasameritā.

4010. Kumudā ambagandhī ca nayitā dissare bahū,
\nJātassarassānukūlaṃ ketakā pupphitā bahū.

4011. Suphullā bandhujīvā ca setacārī sugandhikā,
\nKumbhilā suṃsumārā ca gahakā tattha jāyare.

4012. Uggāhakā ajagarā tattha jātassare bahu,
\nPāṭhinā pāvusā macchā valajā2 muñjarohitā.

4013. Macchakacchapa sañchannā atho sampaṭakehi ca,
\nPārevatā ravihaṃsā kukutthā3 ca nadīcarā.

4014. Dindibhā cakkavākā ca campakā jivajīvakā,
\nKalandakā ukkusā ca senakā uddharā bahu.

4015. Koṭṭhakā sukapotā ca kulīrā4 camarā bahū,
\nKāreṇiyo5 ca tilakā upajīvanti taṃ saraṃ.

4016. Sīhā vyagghā ca dīpī ca acchakokataracchakā,
\nVānarā kinnarā ceva dissanti mama assame.

4017. Tāni gandhāṇi ghāyanto bhakkhayanto phalānahaṃ,
\nGandhodakaṃ pinto ca vasāmi mama assame.

4018. Eṇimigā varāhā ca pasadā khuddarūpakā,
\nAggikā jotikā ceva vasanti mama assame.

4019. Haṃsā koñcā mayūrā ca sāḷikā pi ca kokilā,
\nMañjarikā bahū tattha kosikā poṭṭhasīsakā.

4020. Pisāvā dānavā ceva kumbhaṇḍā rakkhayā bahū,
\nGaruḷā pannagā ceva vasanti mama assame.

1. Padumākaṇṇikā, machasaṃ. 2. Balajā, machasaṃ.
\n3. Kukkutthā syā.
\n4. Tuliyā, machasaṃ.
\n5. Kāseniyā, syā.

Piṭuva: 22

4021. Mahānubhāvā isayo santavittā samāhitā, kamaṇḍaludharā [PTS Page 348] [\q 348/]      sabbe ajinuttaravāsanā,
\nTe jaṭābhārabharitā1 vasanti mama assame.

4022. Yugamattañca pekkhantā nipakā santavuttino,
\nLābhālābhena santuṭṭhā vasanti mama assame.

4023. Vākacīraṃ dhunantā te phoṭentā’jinacammakaṃ,
\nSabalehi upatthaddhā gacchanti ambare sadā. 2

4024. Na te dakaṃ āharanti kaṭṭhaṃ vā aggidārukaṃ,
\nSayañca upasampannā pāṭihīrassidaṃ phalaṃ.

4025. Lohadoṇiṃ gahetvāna vanamajjhe vasanti te,
\nKuñjarāva mahānāgā asambhītāva kesarī.

4026. Aññe gacchanti goyānaṃ aññe pubbavīdehakaṃ, 3
\nAññe ca uttarakuruṃ sakaṃ balamavassitā, 4
\nTato piṇḍaṃ āharitvā paribhuñjanti ekato.

4027. Sabbesaṃ pakkamantānaṃ uggatejāna tādinaṃ,
\nAjinavammasaddena vanaṃ saddāyate tadā.

4028. Edisā te mahāvīra sissā uggatapā mama,
\nParivuto ahaṃ tehi vasāmi mama assame.

4029. Tositā sakakammena vanītāpi samāgatā,
\nĀrādhayiṃsu maṃ ete sakakammābhilāsino,
\nSīlavanto ca nipakā appamaññāsu kovidā.

4030. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
\nSamayaṃ saṃviditvāna upagacchi vināyako.

4031. Upagantvāna sambuddho ātāpī nipako muni,
\nPattaṃ paggayha sambuddho bhikkhāya mamupāgami.

4032. Upāgataṃ mahāvīraṃ jalajuttamanāyakaṃ,
\nTiṇasantharaṃ paññapetvā5 sālapupphehi okiriṃ.

4033. Nisīdetvāna6 sambuddhaṃ haṭṭho saṃviggamānaso,
\nKhippaṃ pabbatamāruyha agaruṃ aggahiṃ ahaṃ.

1. Jaṭābhārabharitāva, machasaṃ jaṭābhārabharitā ca, syā.
\n2. Tadā, machasaṃ.
\n3. Pubbavidehakaṃ, syā [PTS.]
\n4. Pabamapassitā, syā. [PTS.]
\n5. Paññāpetvā, machasaṃ.
\n6. Nisādetvāna, machasaṃ nisīditvāna, syā.

[BJT Page 24] [\x  24/]

4034. Kumbhamattaṃ gahetvāna panasaṃ devagandhikaṃ,
\nKhandhe āropayitvāna upagacchiṃ vināyakaṃ.

4035. Phalaṃ [PTS Page 349] [\q 349/]      buddhassa datvāna agaruṃ anulimpahaṃ,
\nPasannacitto sumano buddhaseṭṭhaṃ avandahaṃ. 1
\n4036. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
\nIsimajjhe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.

4037. "Yo me phalañca agaruṃ āsanañca adāsi me,
\nTamahaṃ cittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4038. Gāme vā yadi vā’raññe pabbhāresu guhāsu vā,
\nImassa cittamaññāya nibbattissati bhojanaṃ.

4039. Devaloke manusse vā upapanno ayaṃ naro,
\nBhojanehi ca vatthehi parisaṃ tappayissati.

4040. Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ,
\nAkkhobhabhogo hutvāna saṃsarissata’yaṃ naro.

4041. Tiṃsa kappasahassāni devaloke ramissati,
\nSahassakkhattuṃ rājā ca saṃsarissata’yaṃ taro.

4041. Tiṃsa kappasahassāni devaloke ramissati,
\nSahassakkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati.

4042. Ekasattatikkhattuñca devarajjaṃ karissati,
\nPadesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4043. Kappasatasahassambhi okkākakulasambhavo,
\nGotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

4044. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito, 2
\nSabbāsave pariññāya viharissata’nāsavo. "

4045. Suladdhalābho laddho me yo’haṃ addakkhiṃ nāyakaṃ,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4046. Gāme vā yadi vā’raññe pabbhāresu guhāsu vā,
\nMama saṅkappamaññāya bhojanaṃ hoti me sadā.

4047. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
\nNāgo’ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4048. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4049. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷahiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upasīvo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upasīvattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

1. Avandihaṃ, machasaṃ.
\n2. Upasīvo nāma nāmena hessati satthusāvako, syā.

[BJT Page 26] [\x  26/]

406. Nandakattherāpadānaṃ

4050. Migaluddo [PTS Page 350] [\q 350/]      pure āsiṃ araññe kānate ahaṃ,
\nPasadaṃ migamesanto sayambhuṃ addasaṃ jinaṃ. 1 4051. Anuruddho nāma sambuddho sayambhū aparājito,
\nVivekakāmo so dhīro vanamajjhogahī tadā.

4052. Catudaṇḍe gahetvāna catuṭṭhāne ṭhapesahaṃ,
\nMaṇḍapaṃ sukataṃ katvā padamapupphehi chādayiṃ.

4053. Maṇḍapaṃ chādayitvāna sayambhuṃ abhivādayiṃ,
\nDhanuṃ tattheva nikkhippa pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4054. Pabbajitassa aciraṃ2 vyādhi me upapajjatha,
\nPubbakammaṃ saritvāna tattha kālakato ahaṃ.

4055. Pubbakammena saṃyutto tusitaṃ agamāsahaṃ,
\nTattha soṇṇamayaṃ vyamhaṃ nibbattati yadicchakaṃ.

4056. Sahassayuttahavāhiṃ dibbayānamadhiṭṭhito,
\nĀruhitvāna taṃ yānaṃ gacchāmahaṃ yadicchakaṃ.

4057. Tato me nīyamānassa devabhūtassa me sato,
\nSamantā yojanasataṃ maṇḍapo me dharīyati.

4058. Sayane’haṃ tuvaṭṭāmi accantaṃ3 pupphasanthate,
\nAntaḷikkhā ca padumā vassanti4 niccakālikaṃ.

4059. Marīvike phandamāne tappamāne ca ātape,
\nNa maṃ tāpeti ātāpo maṇḍassa idaṃ phalaṃ.

4060. Duggatiṃ samatikkanto apāyā pihitā mama,
\nMaṇḍape rukkhamūle vā santāpo me na vijjati.

4061. Mahīsaññaṃ adhiṭṭhāya loṇatoyaṃ tarāmahaṃ,
\nTassa me sukataṃ kammaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4062. Apathampi5 pathaṃ katvā gacchāmi anilañjase,
\nAho me sukataṃ kammaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4063. Pubbenivāsaṃ [PTS Page 351] [\q 351/]      jānāmi dibbacakkhu visodhitaṃ,
\nĀsavā me parikkhiṇā buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4064. Jahitā purimā jāni buddhassa oraso ahaṃ,
\nDāyādo’mhi ca saddhamme buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

1. Ahaṃ, machasaṃ.
\n2. Na ciraṃ pabbajitassa, machasaṃ.
\n3. Acchante, machasaṃ.
\n4. Vassante, machasaṃ.
\n5. Abbhamhi, syā.

[BJT Page 28] [\x  28/]

4065. Ārādhito’mhi sugataṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
\nDhammaddhajo dhammadāyādo buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4066. Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
\nPāraṅgamaniyaṃ maggaṃ apucchiṃ lokanāyakaṃ.

4067. Ajjhiṭṭho kathayī buddho gambhīraṃ nipuṇaṃ padaṃ,
\nTassāhaṃ dhammaṃ sutvāna pattomhi āsavakkhayaṃ.

4068. Aho me sukataṃ kammaṃ parimuttomhi jātiyā,
\nSabbāsavaparikkhiṇo natthidāni punabbhavo.

4069. Kilesā jhāpitā mayhaṃ sabbe samūhatā,
\nNāgo’va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4070. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4071. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nandakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

407. Hemakattherāpadānaṃ

4072. Pabbhārakūṭaṃ nissāya anomo nāma tāpayo,
\nAssamaṃ sukataṃ katvā paṇṇasāle vasī tadā.

4073. Siddhaṃ tassa tapokammaṃ siddhipatto sake bale,
\nSakasāmaññavikkanto ātāpī nipako muni.

4074. Visārado sasamaye paravāde ca kovido,
\nPaṭṭho bhūmantalikkhambhi uppātambhi ca kovido.

4075. Vītasoko nirārambho appāhāro alolupo,
\nLābhālābhena santuṭṭho jhāyī jhānarato muni.

4076. Piyadassī nāma sambuddho aggo kāriṇiko muni,
\nSatte tāretukāmo so karuṇāya pharī tadā.

4077. Bodhaneyyaṃ [PTS Page 352] [\q 352/]      janaṃ disvā piyadassī mahāmuni,
\nCakkavāḷasahassampi gantvā ovadate muni.

4078. Mamuddharitukāmo so mamassamamupāgami,
\nNa diṭṭho me jino pubbe na suto pi ca kassa ci.

[BJT Page 30] [\x  30/]

4079. Uppātā supinā mayhaṃ lakkhaṇā suppakāsitā,
\nPaṭṭho bhūmantalikkhambhi nakkhattapadakovido.

4080. So’haṃ buddhassa sutvāna tattha cittaṃ pasādayiṃ,
\nBhuñjanto1 vā nisinno vā sarāmi niccakālikaṃ.

4081. Mayi evaṃ sarantambhi bhagavāpi anussari,
\nBuddhaṃ anussarantassa pīti me hoti tāvade.

4082. Kālañca punarāgamma upesi maṃ mahāmuni,
\nSampattepi na jānāmi ayaṃ buddho mahāmuni.

4083. Anukampako kāruṇiko piyadassī mahāmuni,
\nSañjānāpesi attānaṃ ahaṃ buddho sadevake.

4084. Sañjānitvāna sambuddhaṃ piyadassiṃ mahāmuniṃ
\nSakaṃ cittaṃ pasādetvaṃ idaṃ pacanamabraviṃ:

4085. "Aññe2 pīṭhe ca pallaṅke āsandīsu nisīdare,
\nTuvampi sabbadassāvī nisīdi ratanāsane"

4086. Sabbaratanamayaṃ pīṭhaṃ nimminitvāna tāvade,
\nPiyadassissa munino adāsiṃ iddhinimmitaṃ.

4087. Ratane ca nisinnassa pīṭhake iddhinimmite,
\nKumbhamattaṃ jambuphalaṃ adāsiṃ tāvade ahaṃ.

4088. Mama hāsaṃ janetvāna paribhuñji mahāmuni,
\nTadā cittaṃ pasādetvā satthārambhivādayiṃ.

4089. Piyadassī tu bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
\nRatanāsanamāsīno imā gāthā abhāsatha:

4090. "Yo me ratanamayaṃ pīṭhaṃ amataṃ ca phalaṃ adā,
\nTamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4091. Sattasattati kappāni devaloke ramissati,
\nPañcasattatikkhattuñca cakkavattī bhavissati.

4092. Dvattiṃsakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati,
\nPadesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4093. Soṇṇamayaṃ [PTS Page 353] [\q 353/]      rūpimayaṃ pallaṅkaṃ sukataṃ bahuṃ,
\nLohitaṅkamayaṃ3 ceva lacchati ratanāmayaṃ.

1. Tiṭṭhanto, machasaṃ.
\n2. Sabbe, syā.
\n3. Lohitaṅgamayaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 32] [\x  32/]

4094. Caṅkamantampi manujaṃ puññakammasamaṅginaṃ,
\nPallaṅkāni anekāni parivārissare tadā.

4095. Kūṭāgārā ca pāsādā sayanañca mahārahaṃ,
\nImassa cittamaññāya nibbattissanti tāvade.

4096. Saṭṭhināgasahassāni sabbālaṅkārabhusitā,
\nSuvaṇṇakacchā mātaṅgā homakappanavāsasā1.

4097. Ārūḷhā gāmaṇiyehi tomaraṅkusapāṇihi2,
\nImaṃ paricarissanti ratanapīṭhassi’daṃ phalaṃ3.

4098. Saṭṭhiassasahassāni sabbālaṅkārabhusitā,
\nĀjānīyāva jātiyā sindhavā sighavāhino.

4099. Ārūḷhā gāmaṇiyehi illiyāvāpadhārihi4,
\nImaṃ paricarissanti ratanapīṭhassi’daṃ phalaṃ3.

4100. Saṭṭhirathasahassāni sabbālaṅkārabhūsitā,
\nDīpā athopi veyyagghā sannaddhā ussitaddhajā.

4101. Ārūḷhā gāmaṇiyehi cāpahatthehi vammihi,
\nParivāressanti’ maṃ niccaṃ ratanapīṭhassidaṃ phalaṃ.

4102. Saṭṭhidhenusahassāni dohaññā puṅgavūsabhe,
\nVacchake janayissanti ratanapīṭhassi’daṃ phalaṃ.

4103. Soḷasitthisahassāni dohaññā puṅgavūsabhe,
\nVacchake janayissanti ratanapīṭhassi’daṃ phalaṃ.

4104. Aḷārapamhā hasulā susaññā tanumajjhimā,
\nParivāressanti maṃ niccaṃ ratanapīṭhassidaṃ phalaṃ.

4105. Aṭṭhārase kappasate gotamo nāma cakkhumā,
\nNamandhakāraṃ vidhametvā5 buddho loke bhavissati.

4106. Tassa dassanamāgamma pabbajissatakiñcano6,
\nTosayitvāna satthāraṃ sāsane’śiramissati.

4107. Tassa [PTS Page 354] [\q 354/]      dhammaṃ suṇitvāna nilese ghātayissati,
\nSabbāsave pariññāya nibbāyissatanāsavo.

4108. Viriyaṃ me dhuradhorayhaṃ yogakkhemādhivāhanaṃ,
\nUttamatthaṃ patthayanto sāsane viharāmahaṃ.

4109. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattate bhavo,
\nSabbāsavaparikkhiṇo natthi dāni punabbhavo.

1. Hemakappanivāsanā, sīmu. Syā
\n2. Illiyācāpadhārīhi, machasaṃ
\n3. Ratanapiṭhassidaṃ, machasaṃ.
\n4. Cāpahatthehi cammibhi, sīmu.
\n5. Vidhamitvā, machasaṃ.
\n6. Pabbajissati’ kiñcano, machasaṃ.

[BJT Page 34] [\x  34/]

4110. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
\nNāgo’ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4111. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4112. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā hemako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Hemakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

Sattaraghamaṃ bhāṇavāraṃ.

408. Todeyyattherāpadānaṃ

4113. Rājāsi vijayo1 nāma ketumatipuruttame,
\nSūro vikkamasampanno puramajjhāvasī tadā.

4114. Tassa rañño pamattassa aṭaviyo samuṭṭhahuṃ,
\nOtārā2 tuṇḍikā ceva raṭṭhaṃ viddhaṃsayuṃ tadā.

4115. Paccante kupite khippaṃ sannipātesa’rindamo,
\nBhaṭe ceva balatthe ca ariṃ niggāhayī tadā.

4116. Hatthārohā aṇikaṭṭhā sūrā ca cammayodhino,
\nDhanuggahā ca uggā ca sabbe sannipatuṃ tadā

4117. Āḷārikā kappakā ca nahāpakā3 mālakārakā,
\nSūrā vijitayaṅgāmā sabbe sannipatuṃ tadā.

4118. Khaggahatthā ca purisā vāpahatthā ca cammino,
\nLuddā vijitasaṅgāmā sabbe sannipatuṃ tadā.

4119. Tidhā pabhinnā mātaṅgā kuñjarā saṭṭhihāyanā,
\nSuvaṇṇakacchālaṅkārā sabbe sannipatuṃ tadā.

4120. Khamā sītassa uṇhassa ukkāraharaṇassa4 ca,
\nYodhājīvā katakammā sabbe sannipatuṃ tadā.

1. Rājā ajitañjayo, machasaṃ. Rājā vijitajayo, syā
\n2. Uttarā, syā ocarā, [PTS.]
\n3. Nahāpakā, machasaṃ.
\n4. Ukkāruharaṇassa, sīmu, machasaṃ.

[BJT Page 36] [\x  36/]

4121. Saṃkhasaddaṃ [PTS Page 355] [\q 355/]      bherisaddaṃ atho uddhama1saddakaṃ,
\nEtehi te hāsayanto sabbe sannipatuṃ tadā.

4122. Tisulakontamantehi kavacehi2 tomarehi3 ca,
\nKoṭṭayantā4 nipātentā sabbe sannipatuṃ tadā.

4123. Kimevāta’nisāmetvā5 sa rājā ajitaṃ jino, 6
\nSaṭṭhipāṇasahassāni sule uttāsayī tadā.

4124. Saddaṃ mānusakā’kaṃsu aho rājā adhammiko,
\nNiraye paccamānassa kadā anto bhavissati.

4125. Sayane’haṃ tuvaṭṭento sayāmi niraye tadā,
\nNa supāmi divārattiṃ sūlena tajjayanti maṃ.

4126. Kiṃ pamādena rajjena vāhanena balena ca,
\nNa te pahonti dhāretuṃ tāsayanti7 mamaṃ sadā.

4127. Kiṃ me puttehi dārehi rajjena sakalena ca,
\nYannūnā pabbajeyyāhaṃ gatimaggaṃ visodhaye.

4128. Saṭṭhināgasahassāni sabbālaṅkārabhūsite,
\nSuvaṇṇagacche mātaṅge hemakappanavāsase8.

4129. Āruḷhe gāmaṇiyehi tomaraṅkusapāṇihi,
\nSaṅgāmāvacare dhāne9 anapekkho vibhāya’haṃ,
\nSakakammena santatto nikkhamiṃ anagāriyaṃ.

4130. Saṭṭhiassasahassāni sabbālaṅkārabhusite,
\nĀjānīye ca jātiyā nindhave sīghavāhane.

4131. Ārūḷhe gāmaṇiyehi cāpahatthehi vammihi,
\nPahāyitvāna 10 te sabbe nikkhamiṃ anagāriyaṃ.

4132. Saṭṭhirathasahassāni sabbālaṅkārabhūsite,
\nDīpe athopi veyyagghe sannaddhe ussitaddhaje,
\nTe sabbe parihāretvā11 pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4133. Saṭṭhidhenusahassāni [PTS Page 356] [\q 356/]      sabbā kaṃsupadhāraṇā,
\nTāyopi12 chaḍḍayitvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ,

1. Utuja, machasaṃ uddhaṭa, syā uddhava, sīmu.
\n2. Tisūlakontimattehi, machasaṃ.
\n3. Kaccatomarehi ca, machasaṃ.
\n4. Koṭṭettānaṃ, sīmu.
\n5. Kavacānivāsetvā, syā
\n6. Ajitañjino, syā. Ajitañjayo, machasaṃ.
\n7. Tāpayanti, machasaṃ
\n8. Hemakappanivāsate, machasaṃ.
\n9. Ṭhāne, machasaṃ
\n10. Pahāretvāna, machasaṃ.
\n11. Parivajjetvā, syā
\n12. Pāpiyo, syā.

[BJT Page 38] [\x  38/]

4134. Saṭṭhiitthisahassāni sabbālaṅkārabhusitā,
\nVicittavatthābharaṇā āmuttamaṇikuṇḍalā.

4135. Aḷārapamhā hasulā susaññā tanumajjhimā,
\nTā hitvā kandamānāyo pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4136. Saṭṭhigāmasahassāni paripuṇṇāni sabbaso,
\nChaḍḍayitvāna taṃ rajjaṃ pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4137. Nagarā nikkhamitvāna himavantamupāgamiṃ,
\nBhāgirathinadītīre assamaṃ māpayiṃ ahaṃ.

4138. Paṇṇasālaṃ karitvāna aggyagāraṃ akāsahaṃ,
\nĀraddhaviriyo pahitatto vasāmi assame ahaṃ.

4139. Maṇḍape rukkhamūle vā suññāgāre ca jhāyato,
\nNa tu vijjati tāso me na passe bhayabheravaṃ.

4140. Sumedho nāma sumbuddho aggo kāruṇiko muni,
\nÑāṇālokena jotanto loke uppajji tāvade.

4141. Mama assamasāmantā yakkho āsi mahiddhiko,
\nBuddhaseṭṭhamhi uppanne ārocesi mamaṃ tadā.

4142. "Buddho loke samuppanno sumedho nāma cakkhumā,
\nTāreti janataṃ sabbaṃ tampi so tārayissati.

4143. Yakkhassa vacanaṃ sutvaṃ saṃviggo āsi tāvade,
\nBuddho buddhoti cintento assamaṃ paṭisāmayiṃ.

4144. Aggidāruñca chaḍḍetvā saṃsāmetvāna santhataṃ,
\nAssamaṃ abhivanditvā nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.

4145. Tato vandanamādāya gāmā gāmaṃ purā purā,
\nDevadevaṃ gavesanto upagacchiṃ vināyakaṃ.

4146. Bhagavā tambhi samaye sumedho lokanāyako,
\nCatusaccaṃ pakāsento bodheti janataṃ bahuṃ.

4147. Añjalimpaggahetvāna sīse katvāna vandanaṃ,
\nSamubuddhaṃ abhivādetvā imā gāthā abhāsahaṃ:

4148. "Vassike pupphamānambhi santike upavāyati,
\nTvaṃ vīra guṇagandhena disā sabbā pavāyasi.

4149. Campake nāgavanike atimuttakaketake,
\nSālesu pupphamānesu anuvātaṃ pavāyati.

[BJT Page 40] [\x  40/]

4150. Tava [PTS Page 357] [\q 357/]      gandhaṃ suṇitvāna himavantā idhāgamiṃ,
\nPūjemi taṃ mahāvīra lokajeṭṭha mahāyasa.

4151. Varavandanno’nulimpiṃ sumedhaṃ lokanāyakaṃ,
\nSakaṃ cittaṃ pasādetvā tuṇhī aṭṭhāsī tāvade

4152. Sumedho nāma bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
\nBhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4153. "Yo meguṇe pakittesi vandanañca apūjayī,
\nTamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato

4154. Ādeyyavākyavacano brahmā uju patāpavā,
\nPañcavīsatikappāni sappabhāso bhavissati.

4155. Chabbīsatikappasate devaloke ramissati,
\nSahassakkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati.

4156. Tettiṃsakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati,
\nPadesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4157. Tato cuto’yaṃ manujo manussattaṃ gamissati,
\nPuññakammena saṃyutto brahmabandhu bhavissati.

4158. Ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedāna pāragū,
\nTilakkhaṇena sampanno bāvarī nāma brāhmaṇo.

4159. Tassa sisso bhavitvāna hessati mantapāragū,
\nUpagantvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ.

4160. Pucchitvā nipuṇe pañhe bhāvayitvāna añjasaṃ1.
\nSabbāsave pariññāya nibbāyissata’nāsavo. "

4161. Tividhaggī nibbutā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
\nSabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4162. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
\nNāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4163. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4164. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassasa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā todeyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Todeyyettherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

1. Mānasaṃ, syā.

[BJT Page 42] [\x  42/]

409 Jatukaṇṇittherāpadānaṃ.

4165. Nagare haṃsavatiyā seṭṭhiputto ahosahaṃ,
\nSamappito kāmaguṇe parivāremahaṃ tadā.

4166. Tayo1 [PTS Page 358] [\q 358/]      pāsādamāruyha ubbiddhā gehalañchakā2
\nTattha taccehi gītehi parivāremahaṃ tadā.

4167. Turiyā āhatā mayhaṃ sammatālasamāhitā,
\nNaccantā3 itthiyo sabbā haranti yeva me mano.

4168. Velāpikā lāmaṇikā kuñjavāsī timajjhikā4
\nLaṅghikā sokajjhāyī 5ca parivārenti maṃ sadā.

4169. Vetālino kumbhathūnī naṭā ca naccakā bahū,
\nNaṭakā nāṭakā ceva parivārenti maṃ sadā.

4170. Kappakā nahāpakā sudā mālākārā sumāpakā, 6
\nJallā mallāti sabbeva7 parivārenti maṃ sadā.

4171. Etesu kīḷamānesu sikkhite katupāsane,
\nRattindivaṃ na jānāmi indeva tidasaṅgaṇe.

4172. Addhikā pathikā sabbe yācakā carakā bahū,
\nUpagacchanti te niccaṃ bhikkhayantā mamaṃ gharaṃ.

4173. Samaṇā brāhmaṇā ceva puññakkhettā anuttarā,
\nVaḍḍhayantā mamaṃ puññaṃ āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4174. Paṭakā laṭakā8 sabbe nigaṇṭhā pupphasāṭakā,
\nTedaṇḍikā ekasikhā āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4175. Ājīvakā viluttāvī godhammā devadhammikā,
\nRajojalladharā ete āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4176. Parivattakā siddhipattā9 koṇḍapuggaṇikā10 bahū,
\nTapassī vanacārī ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4177. Oḍḍakā damiḷā ceva sākulā malayālakā,
\nSabarā11 yonakā ceva āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4178. Andhakā [PTS Page 359] [\q 359/]      muṇḍakā sabbe kolakā sānuvindakā, 12
\nĀrāvacīnaraṭṭhā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

1. Tato, machasaṃ.
\n2. Mahābhoge valañjako, machasaṃ. 3. Rañjanti, syā.
\n4. Vāmanikā syā.
\n5. Kuñjavā sīhivajjhitā, syā.
\n6. Supāsakā, machasaṃ.
\n7. Jallā mallā ca te sabbe, machasaṃ. 8. Paṭagā, machasaṃ.
\n9. Parittakā santipattā, machasaṃ.
\n10. Koṭapugganikā, machasaṃ.
\n11. Savarā, machasaṃ.
\n12. Hanuvindakā, machasaṃ.

[BJT Page 44] [\x  44/]

4179. Alasandakā pallavakā babbarā bhaggakārusā, 1
\nRohitā2 cetaputtā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4180. Mādhurakā kosalakā kāsikā2 hatthiporikā,
\nIsiṇḍā makkalā ceva āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4181. Celāvakā arammā ca okkalā4 meghalā5 bahū,
\nKhuddakā suddakā ceva āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4182. Rohaṇā sindhavā ceva citakā ekakaṇṇikā,
\nSuraṭṭhā aparantā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4183. Suppārakā kikumārā6 malayā7 soṇṇabhūmikā,
\nVajjī tārā8 ca te sabbe āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4184. Naḷakārā pesakārā cammakārā ca tacchakā,
\nKammārā kumbhakārā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4185. Maṇikārā lohakārā soṇṇakārā ca dussikā,
\nTipukārā ca sabbe āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4186. Usukārā bhamakārā pesakārā ca gandhīkā,
\nRaja kā tunnavāyā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4187. Telikā kaṭṭhahārā ca udahārā ca pessikā,
\nSupikā suparakkhā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4188. Dovārikā [PTS Page 360] [\q 360/]      aṇikaṭṭhā vandikā9 pupphachaḍḍakā,
\nHatthāruhā hatthipālā āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
\n4189. Ānandassa mahārañño10 pamattassa11 adāsahaṃ,
\nSattavaṇṇena ratanena ūnattaṃ12 pūrayāmahaṃ.

4190. Ye mayā kittitā sabbe nānāvaṇṇā bahujjanā,
\nTesā’haṃ cittamaññāya tappayiṃ ratanena’haṃ.

4191. Vaggūsu bhāsamānāsu vajjamānāsu bherisu,
\nSaṃkhesu dhamayantesu sakagehe ramāmahaṃ.

1. Dhammarāniggamānusā, machasaṃ.
\n2. Gehikā, machasaṃ.
\n3. Kaliṅgā, machasaṃ.
\n4. Ārabbhā, machasaṃ.
\n5. Oghulā, machasaṃ.
\n6. Kumārā, machasaṃ.
\n7. Malla, machasaṃ.
\n8. Taṅgā, machasaṃ.
\n9. Bandhikā, machasaṃ. Ganthikā, syā. Sandikā, [PTS.]
\n10. Ānandassa nāma rañño, syā. Arindamanāmarañño, [PTS.]
\n11. Mamattassa, machasaṃ samaggassa, syā.
\n12. Ūnatthaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 46] [\x  46/]

4192. Bhagavā tambhi samaye padumuttaranāyako,
\nVasīsatasahassehi parikkhīṇāsavehi so.

4193. Bhikkhūhi sahito vīthiṃ paṭipajjittha cakkhumā,
\nObhāsento disā sabbā dīparukkho’va jotati.

4194. Vajjanti bheriyo sabbā gacchante lokanāyake,
\nPabhā niddhāvate tassa sataraṃsīva uggato.

4195. Kavāṭantarikāyāpi paviṭṭhena ca raṃsinā, 1
\nAntoghare suvipulo āloko āsi tāvade.

4196. Pabhaṃ disvāna buddhassa pārisajje acocahaṃ,
\nNissaṃsayaṃ buddhaseṭṭho imaṃ vīthimupāgato.

4197. Khippaṃ oruyha pāsādā āgamiṃ antarāpaṇaṃ,
\nSambuddhambhivādetvā idaṃ vacanamabraviṃ:

4198. Anukampatu me sambuddhaṃ abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ,
\nTattha annena pānena santappesiṃ mahāmuniṃ.

4199. Nimantayitvā2 sambuddhaṃ abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ,
\nTattha antena pānena santappesiṃ mahāmuniṃ.

4200. Bhuttāviṃ kālamaññāya buddhaseṭṭhassa tādino,
\nSataṅgikena turiyena buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ.

4201. Padumuttaro lokavidū āhutinaṃ paṭiggaho,
\nAntoghare nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4202. "Yo [PTS Page 361] [\q 361/]      maṃ turiyehupaṭṭhāsī antapānañca’ dāsi me,
\nTamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4203. Pahūtahakkho hutvāna sabhirañño sabhojano,
\nCatudīpe ekarajjaṃ kārayissata’ yaṃ naro.

4204. Pañcasīle samādāya dasakammapathe tato,
\nSamādāya pavattento parisaṃ sikkhapessati3.

4205. Turiyasatasahassāni nāriyo4 samalaṅkatā,
\nVajjayissanti’ maṃ niccaṃ upaṭṭhānassasidaṃ phalaṃ.

4206. Tīṃsakappasahassāni devaloke ramissati,
\nCatusaṭṭhikkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati.

1. Rasaminā, machasaṃ.
\n2. Nimantetvāna, machasaṃ.
\n3. Sikkhāpayissati, machasaṃ.
\n4. Bheriyo, machasaṃ.

[BJT Page 48] [\x  48/]

4207. Catusaṭṭhikkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati,
\nPadesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4208. Kappasatasahassambhi okkākakulasambhavo,
\nGotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

4209. Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ, 1
\nAnūnabhogo hutvāna manussattaṃ gamissati.

4210. Ajjhāyako bhavitvāna tiṇṇaṃ vedānapāragū,
\nUttamatthaṃ gavesanto carissati mahiṃ imaṃ.
\n4211. So pacchā pabbajitvāna sukkamūlena codito,
\nGotamassa bhagavato sāsane’bhi ramissati.

4212. Ārādhayitvā2 sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
\nKilese jhāpayitvāna arahā’yaṃ bhavissati.

4213. Vipine vyaggharājāva migarājāva kesarī,
\nAbhīto viharāma’jja sakyaputtassa sāsane.

4214. Devaloke manusse vā daḷidde duggatimbhi vā,
\nNibbattiṃ me na passāmi upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.

4215. Vivekamanuyuttombhi upasanto nirūpadhi,
\nNāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4216. Kilesā jhāpitā mayhaṃ gavā sabbe samūhatā,
\nNāgo’va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4217. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4218. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jatukaṇṇithero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Jatukaṇṇittherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Gottena, machasaṃ.
\n2. Ārādhayitvāna, machasaṃ.

[BJT Page 50] [\x  50/]

410. Udenattherāpadānaṃ

4219. Himavantassa [PTS Page 362] [\q 362/]      avidūre padumo nāma pabbato,
\nAssamo sukato mayhaṃ paṇṇasālā sumāpitā.

4220. Nadiyo sandare supatitthā manoramā,
\nAcchodakā sītajalā sundarā1 nadiyo sadā.

4221. Pāṭhinā pāvusā macchā valajā muñjarohitā,
\nSobhentā nadiyo ete vasanti nadiyā sadā.

4222. Ambajambūhi sañchannā kareritilakā tathā,
\nUddālakā pāṭaliyo sobhenti mama assamaṃ.

4223. Aṅkolakā bimbijālā māyākārī ca pupphitā,
\nGandhena upavāyantā sobhenti mama assamaṃ.

4224. Atimuttā sattalikā nāgā sālā ca pupphitā,
\nDibbagandhaṃ2 sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4225. Kosambā salalā nīpā aṭṭhaṅgā ca supupphitā,
\nDabbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assama.
\n4226. Harītakā āmalakā ambajambu vibhīṭakā,
\nKolā bhallātakā billā phalāni bahu assame.

4227. Kalambā kandalī tattha pupphanti mama assame,
\nDibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4228. Asokapiṇḍī cavarī3 nimbarukkhā ca pupphitā,
\nDibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4229. Punnāgā giripunnāgā timirā tattha pupphitā,
\nDibbagandhaṃ smapavantā sobhenti mama assamaṃ.

4230. Nigguṇḍī sirinigguṇḍī camparukkhettha pupphitā,
\nDibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4231. Avidūre pokkharaṇī cakkavākūpakūjitā,
\nMandalakehi sañchannā padumuppalakehi ca.

1. Sandare, machasaṃ.
\n2. Dibbagandhā, sīmu.
\n3. Asokapiṇḍicārī va, machasaṃ.

[BJT Page 52] [\x  52/]

4232. Acchodakā [PTS Page 363] [\q 363/]      sītajalā supatitthā manoramā,
\nAcchā phalikasamānā sobhenti mama assamaṃ.

4233. Padumā pupphare tattha puṇḍarīkā ca uppalā,
\nMandalakehi sañchannā sobhenti mama assamaṃ.

4234. Pāṭhinā pāvusā macchāvalajā muñjarohitā,
\nVicarantā ca te tattha sobhenti mama assamaṃ.

4235. Kumbhīlā suṃsumārā ca kacchapā ca gahā bahū,
\nOguhā1 ajagarā ca sobhenti mama assamaṃ.

4236. Pārevatā ravihaṃsā cakkavākā nadīcarā,
\nDindibhā sālikā cettha sobhenti mama assamaṃ.

4237. Nayitā ambagandhī ca ketakā tattha pupphitā,
\nDibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4238. Sīhā vyagghā ca dīpī ca acchakokataracchakā,
\nAnusañcarantā pavane sobhenti mama assamaṃ.

4239. Jaṭābhārena bharitā ajinuttaravāsanā,
\nAnusañcarantā pavane sobhenti mama assamaṃ.

4240. Ajīnāni dharā ete nipakā santavuttino,
\nAppahārā ca te sabbe sobhenti mama assamaṃ.

4241. Khāribhāraṃ gahetvāna ajjhogayha vanaṃ tadā,
\nMūlaphalāni bhuñjantā vasanti assame sadā.

4242. Na te dāruṃ āharanti udakaṃ pādadhovanaṃ,
\nSabbesaṃ ānubhāvena sayamevāharīyati.

4243. Cullāsīti sahassāni isayettha samāgatā,
\nSabbeva jhāyino ete uttamatthagavesakā.

4244. Tapassīno brahmacārī codentā appaṇāvate,
\nAmbarāvacarā sabbe vasanti assame tadā.

4245. Pañcāhaṃ sannīpatanti ekaggā santavuttino,
\nAññoññaṃ abhivādetvā pakkamanti disāmukhā.

1. Ogahā, machasaṃ.

[BJT Page 54] [\x  54/]

4246. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragū,
\nTamandakāraṃ1 vidhamaṃ uppajji tāvade jino.

4247. Mama [PTS Page 364] [\q 364/]      assamasāmantā yakkho āsi mahiddhiko,
\nSo me saṃsittha sambuddhaṃ jalajuttamanāyakaṃ.

4248. Esa buddho samuppanno padumuttaro mahāmuni,
\nKhippaṃ gantvāna sambuddhaṃ payirupāsaya2 mārisa.

4249. Yakkhassa vacanaṃ sutvā vippasannena cetasā,
\nAssamaṃ saṃsāmetvāna nikkhamiṃ vipinā tadā.

4250. Ceḷeva ḍayhamānambhi nikkhamitvāna assamā,
\nEkarattiṃ nivasitvā3 upagacchiṃ vināyakaṃ.

4251. Padumuttaro lokavidu āhutīnaṃ paṭiggaho,
\nCatusaccaṃ pakāsonto desesi amataṃ padaṃ.

4252. Supullaṃ padumaṃ gayha upagantvā mahesino,
\nPasannacitto sumano buddhassa abhiropayiṃ.

4253. Pūjayitvāna sambuddhaṃ jalajuttamanāyakaṃ,
\nEkaṃsaṃ ajinaṃ katvā santhaviṃ lokanāyakaṃ.

4254. Yena ñāṇena sambuddho vasatīha anāsavo,
\nTaṃ ñāṇaṃ kittayissāmi suṇotha mama bhāsato.

4255. Saṃsārasotaṃ chinditvā tāresi sabbapāṇino,
\nTava dhammaṃ suṇitvāna taṇhāsotaṃ taranti te.

4256. Tuvaṃ satthā ca ketu ca dhajo yūpo ca pāṇinaṃ,
\nParāyaṇo patiṭṭhā ca dīpo ca dipaduttama. 4

4257. Yāvatā gaṇino loke satthavāhā pavuccare,
\nTuvaṃ aggosi sabbaññu tava antogadhāva te.

4258. Tava ñāṇena sabbaññu tāresi janataṃ bahuṃ,
\nTava dassanamāgamma dukkhassantaṃ karissare.

4259. Ye keci me gandhajātā loke vāyanti cakkhuma,
\nTava gandhasamo natthi puññakkhette mahāmune.

1. Mahandhakāraṃ, sīmu.
\n2. Payirupāsa, machasaṃ.
\n3. Nivāsetvā, machasaṃ.
\n4. Dvīpaduttama, machasaṃ.

[BJT Page 56] [\x  56/]

4260. Tiracchānayoniṃ nirayaṃ parimocesi1 cakkhuma,
\nAsaṃkhataṃ padaṃ santaṃ desesi2tvaṃ mahāmune.

4261. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
\nBhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4262. "Yo [PTS Page 365] [\q 365/]      me ñāṇaṃ apūjesi pasanno sehi pāṇihi,
\nTamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4263. Tiṃsakappasahassāni devaloke ramissati,
\nSahassakkhattuṃ rājā ca cakkavattī bhavissati. "

4264. Suladdhalābhaṃ laddhombhi tosayitvāna subbataṃ,
\nSabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4265. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
\nNāgova bandhanaṃ chetvā vibharāmi anāsavo.

4266. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
\nTisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4267. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
\nChalabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā udeno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Udenattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Metteyyo puṇṇako thero mettagū dhotako’pi ca,
\nUpasīvo ca nando ca hemako sattamo tahiṃ
\nTodeyyo jatukaṇṇī ca udeno ca mahāyaso,
\nTīṇi gāthāsatānettha asīti tīṇi cuttarīṃ.

Metteyyavaggo ekacattāḷīsatimo. 3

1. Parimocehi, syā.
\n2. Desehi, syā.
\n3. Ekacattāḷīsamo, sīmu, machasaṃ.
\n 
\n