[CPD Classification 2.5.6]
\n[PTS Vol Vv - ] [\z Vv /] [\f I /]
\n[BJT Vol Vv - ] [\z Vv /] [\w I /]
\n[BJT Page 90] [\x  90/]
\n[PTS Page 037] [\q  37/]
Suttantapiṭake
\nVimānavatthupāḷi

Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa.
\n4. Mañjeṭṭhaka vaggo catuttho.

4.1

690. Mañjeṭṭhake1 vimānasmiṃ soṇṇa vāluka santhate,
\nPañcaṅgikena turiyena ramasi suppavādite.

691. Tasmā vimānā oruyha nimmitā ratanāmayā,
\nOgāhasi sālavanaṃ pupphitaṃ sabbakālikaṃ

692. Yassa yasseva sālassa mūle tiṭṭhasi devate,
\nSo so muñcati pupphāni onamitvā dumuttamo

693. Vāteritaṃ sālavanaṃ ādhūtaṃ dijasevitaṃ,
\nVāti gandho disā sabbā rukkho mañajūsako yathā

694. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,
\nDevate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti

695. Ahaṃ manussesu manussabhūtā dāsī ayirakule ahuṃ,
\nBuddhaṃ nisinnaṃ disvāna sālapupphehi okiriṃ

696. Vaṭaṃsakaṃ ca sukataṃ sālapupphamayaṃ ahaṃ,
\nBuddhassa upanāmesi pasannā sehi pāṇihi.

697. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,
\nApetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti.

Mañjeṭṭhaka vimānaṃ.

4. 2

698. Sabhassara varavaṇṇanibhe
\nSurattavattha nivāsane2
\nMahiddhike candanaruciragatte
\nKā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ

699. Pallaṅko ca te mahaggho
\nNānāratanacittito ruciro
\nYattha tvaṃ nisinnā virocasi
\nDevarājāriva3 nandane vane

700. Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācari bhadde
\nKissa kammassa vipākaṃ anubhosi devalokasmiṃ
\nDevate pucchitācikkha kissakammassidaṃ phalanti

1. Mañjiṭṭhake - machasaṃ.
\n2. Surattavatthavasane - machasaṃ.
\n3. Devarājāva - sī.

[BJT Page 92] [\x  92/]

701. Piṇḍāya te carantassa
\nMālaṃ phāṇitañca addaṃ bhante
\nTassa kammassidaṃ vipākaṃ
\nAnubhomi devalokasmiṃ
\n[PTS Page 038] [\q  38/]
\n702. Hoti ca me anutāpo
\nAparaddhaṃ1 dukkatañca me bhante
\nSāhaṃ dhammaṃ nāssosiṃ
\nSudesitaṃ dhammarājena

703. Taṃ taṃ vadāmi bhaddante
\nYassa me anukampiyo
\nKoci dhammesu taṃ samādapetha2
\nSudesitaṃ dhammarājena

704. Yesaṃ atthi saddhā buddhe dhamme ca saṅgharatane ca,
\nTaṃ3 te maṃ ativirocanti āyunā yassā siriyā

705. Patāpena vaṇṇena uttarītarā
\nAññe mahiddhikatarā mayā devāti

Pabhassara vimānaṃ.

4. 3

706. Alaṅkatā maṇikañcanācitaṃ
\nSuvaṇṇajāla cittaṃ4 mahantaṃ
\nAbhiruyha gajavaraṃ sukappitaṃ
\nIdhāgamā vehāsayaṃ5 antaḷikkhe

707. Nāgassa dantesu duvesu nimmitā
\nAcchodikā paduminiyo suphullā
\nPadumesu ca turiyagaṇā pabhijjare
\nImā ca naccanti manoharāyo

708. Deviddhipattāsi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1. Aparādhaṃ - syā.
\n2. Samādapettha - syā.
\n3. Taṃ itipadaṃ marammachaṭṭhaṅgītipiṭake na dīssate.
\n4. Sovaṇṇajālacitaṃ - machasaṃ.
\n5. Vehāyasaṃ machasaṃ.

[BJT Page 94] [\x  94/]

709. Bārāṇasiyaṃ upasaṅkamitvā
\nBuddhassahaṃ vatthayugaṃ adāsiṃ
\nPādāni vanditva chamā nisīdiṃ
\nCittā cahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ

710. Buddho ca me kañcanasannibhattavo
\nAdesayī samudayadukkhaniccataṃ
\nAsaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ
\nMaggaṃ adesesi1 yato vijāniyaṃ

711. Appāyukī kālakatā tato cutā
\nUpapannā tidasagaṇaṃ yassasinī
\nSakkassāhaṃ2 aññatarā pajāpatī
\nYasuttarā nāma disāsu vissutā’ti.
\n[PTS Page 039] [\q  39/]
\nNāga vimānaṃ.

4. 4

712. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā

713. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

714. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

715. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala’nti

716. Ahaṃ ca bārāṇasiyaṃ buddhassādiccabandhuno,
\nAdāsiṃ sukkhakummāsaṃ pasannā sehi3 pāṇihi

717. Sukkhāya aloṇikāya ca passa phalaṃ kumāmāsapiṇḍiyā,
\nAlomaṃ sukhitaṃ disvā ko puññaṃ na karissati

1. Adesasī - machasaṃ.
\n2. Sakkassahaṃ - machasaṃ.
\n3. Sakehi - [PTS.]

[BJT Page 96] [\x  96/]

718. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

719. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāve
\nManussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
\nTenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Alomā vimānaṃ1.

[BJT Page 96] [\x  96/]

4. 5

. 0720. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

721. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

722. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

723. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ
\n. 0
\n724. Ahaṃ andhakavindasmiṃ buddhassadiccabandhuno,
\nAdāsiṃ kolasampākaṃ kañjikaṃ2 teladhūpitaṃ

725. Pipphalyā lasunena ca missaṃ lāmañjakena ca,
\nAdāsiṃ ujubhūtasmiṃ3 vippasannena cetasā

726. Yā mahesittaṃ kāreyya cakkavattissa rājino
\nNārī sabbaṅgakalyāṇī bhattucānomadassikā
\nEtassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghati soḷasiṃ

727. Sataṃ nikkhā sataṃ assā sataṃ assatarī rathā
\nSataṃ kaññāsahassāni āmuttamaṇikuṇḍalā
\nEtassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

1. Aloma vimānaṃ - machasaṃ.
\n2. Kañjiyaṃ - katthaci
\n3. Ujubhūtesu - katthaci

[BJT Page 98] [\x  98/]

728. Sataṃ hemavatā nāgā īsā dantā urūḷhavā
\nSuvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappana vāsasā1
\nEtassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

729. Catunnampi2 dīpānaṃ issaraṃ yodha kāraye,
\nEtassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghati soḷasi’nti.
\n[PTS Page 040] [\q  40/]
\nKañjikadāyikā vimānaṃ.

4. 6

730. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsentī3 disā sabbā osadhī viya tārakā

731. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
\nDibbā saddā niccharanti savaṇīyā manoramā

732. Tassa te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
\nDibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā

733. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,
\nTesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

734. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,
\nTesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

735. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,
\nVāti gandho disā sabbā rukkho mañjusako yathā

736. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,
\nDevate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phala’nti

737. Sāvatthiyaṃ mayhaṃ sakhī bhadante
\nSaṅghassa kāresi mahāvihāraṃ
\nTatthappasannā ahamanumodiṃ
\nDisvā agārañca piyañca metaṃ

738. Tāyeva me suddhanumodanāya
\nLaddhaṃ vimānaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ
\nSamantato soḷasa yojanāni
\nVehāsayaṃ gacchati iddhiyā mama

739. Kūṭāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā,
\nDaddallamānā ābhanti samantā satayojanaṃ

1. Hemakappa nivāsasā - [PTS]
\n2. Catunnampi ca - katthaci.

[BJT Page 100] [\x 100/]

740. Pokkharañño ca me ettha puthulomanisevitā,
\nAcchodikā vippasannā soṇṇavālukasanthatā

741. Nānāpadumasañchannā puṇḍarīkasamotatā,
\nSurabhī sampavāyantī manuññā māphateritā

742. Jambuyo panasā tālā nāḷikeravanāni ca,
\nAnto nivesane jātā nānā rukkhā aropimā

743. Nānā turiyasaṅghuṭṭhaṃ accharāgaṇaghositaṃ,
\nYo’pi maṃ supine passe so’pi citto siyā naro

744. Etādisaṃ abbhutaṃ dassanīyaṃ1 vimānaṃ sabbato pabhaṃ,
\nMama kammehi nibbattaṃ alaṃ puññāni kātaveti
\n[PTS Page 041] [\q  41/]
\n745. Tāyeva te suddhanumodanāya
\nLaddhaṃ vimānaṃ abbhutaṃ dassanīyaṃ
\nYā ceva sā dānamadāsi nārī
\nTassā gatiṃ brūhi kuhiṃ upapannā sā ti

746. Yā sā ahu mayhaṃ sakhī bhadante
\nSaṅghassa kāresi mahāvihāraṃ
\nViññātadhammā sā adāsi dānaṃ
\nUppannā2 nimmāṇaratīsu devesu

747. Pajāpatī tassa sunimmitassa
\nAcintiyo kammavipāko tassā
\nYametaṃ pucchasi kuhiṃ upapannā sā’ti
\nTaṃ te viyākāsiṃ anaññathā ahaṃ

748. Tenahi aññepi3 samādapetha
\nSaṅghassa dānāni dadātha vittā
\nDhammañca suṇātha pasannamānasā
\nSudullabho laddho manussalābho

749. Yaṃ maggaṃ maggādhipantyadesayī4
\nBrahmassaro kañcana sannibhattavo
\nSaṅghassa dānāni dadātha vittā
\nMahapphalā yattha bhavanti dakkhīṇā

1. Abbhūta dassaneyyaṃ - machasaṃ.
\n2. Uppannā - sīmu
\n3. Tenahaññepi - machasaṃ.
\n4. Maggādhipatī adesayī - machasaṃ.

[BJT Page 102] [\x 102/]

750. Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā
\nCattāri etāni yugāni honti
\nTe dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā
\nEtesu dinnāni mahapphalāni

751. Cattaro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā,
\nEsa saṅgho ujubhūto paññāsīlasamāhito

752. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,
\nKarotaṃ opadhikaṃ puññaṃ saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ

753. Eso hi saṅgho vipulo mahaggato
\nEsappameyyo uddhīva sāgaro
\nEtehi seṭṭhā naravīrasāvakā
\nPahaṅkarā dhammamudīrayanti

754. Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ
\nYe saṅghamuddissa dadanti dānaṃ
\nSā dakkhīṇā saṅghagatā patiṭṭhitā
\nPahapphalā lokavidūna vaṇṇitā

755. Etādisaṃ yaññamanussarannā
\nYe vedajātā vicaranti loke
\nVineyya maccheramalaṃ samūlaṃ
\nAninditā saggamupenti ṭhānanti
\n[PTS Page 042] [\q  42/]
\nVihāravimānaṃ.

Bhāṇavāraṃ dutiyaṃ.

4. 7

756. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

757. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

758. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

[BJT Page 104] [\x 104/]

759. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

760. Indīvarānaṃ hatthakaṃ ahamadāsiṃ
\nBhikkhuno piṇḍāya carantassa
\nEsikānaṃ unnatasmiṃ
\nNagaravare paṇṇakate ramme

761. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

762. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
\nManussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,
\nTenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (Indīvaradāyikā)

763. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

763. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

764. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

766. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

767. Nīluppalahatthakaṃ ahamadāsiṃ
\nBhikkhuno piṇḍāya carantassa
\nEsikānaṃ unnatasmiṃ
\nNagaravare paṇṇakate ramme

768. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

769. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
\nManussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
\nTenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’ti. (Nīlluppaladāyikā)

770. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

[BJT Page 106] [\x 106/]

771. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

772. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

773. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

774. Odātamūlakaṃ haritapattaṃ
\nUdakasmiṃ sare jātaṃ ahamadāsiṃ
\nBhikkhuno piṇḍāya carantassa
\nEsikānaṃ unnatasmiṃ
\nNagaravare paṇṇakate ramme

775. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

776. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
\nManussabhūtā yamakāsi puññaṃ
\nTenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’ti.
\n[PTS Page 043] [\q  43/]
\n(odātamūladāyikā)

777. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

778. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

779. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

780. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala’nti

781. Ahaṃ sumanā sumanassa sumanamakuḷāni
\nDantavaṇṇāni ahamadāsiṃ
\nBhikkhuno piṇḍāya carantassa
\nEsikānaṃ unnatasmiṃ
\nNagaravare paṇṇakate ramme
\n[BJT Page 108] [\x 108/]
\n782. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

783. Akkhāmi te bhikakhu mahānubhāva
\nManussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’ti (suvanamakuḷadāyikā)

Caturitthivimānaṃ.
\n 

4. 8

784. Dibbaṃte ambavanaṃ rammaṃ pāsādettha mahallako,
\nNānā turiyasaṅghuṭṭho accharāgaṇa ghosito

785. Padīpo cettha jalati niccaṃ sovaṇṇamayo mahā,
\nDussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

786. Kena te tādiso vaṇṇo te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

787. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti

788. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala’nti

789. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
\nPurīmāya jātiyā manussaloke vihāraṃ saṅghassa kāresiṃ ambehi parivāritaṃ

790. Pariyosite vihāre kārente niṭṭhīte mahe,
\nAmbe acchādayitvāna1 katvā dussamaye phale

792. Tena me ambavanaṃ rammaṃ pāsādettha mahallako,
\nNānāturiya saṅghuṭṭho accharāgaṇa ghosito

1. Ambehi chadayitvāna - machasaṃ.

[BJT Page 110] [\x 110/]

793. Padīpo cettha jalati niccaṃ sovaṇṇamayo mayhaṃ,
\nDussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

794. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

795. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
\nManussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
\nTenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’ti

Ambavimānaṃ.
\n 

4. 9
\n[PTS Page 044] [\q  44/]
\n796. Pītavatthe pītadhaje pītālaṅkārabhūsite,
\nPītacandanalittaṅge pītauppalamālini1

797. Pītapāsādasayane pītāsane pītabhājane,
\nPītachatte pītarathe pītasse pītavījane.

798. Kiṃ kammamakarī bhadde pubbe mānusake bhave,
\nDevate pucchitācikkhi kissa kammassidaṃ phala’nti.

799. Kosātakī nāma latatthi bhante kittitā anabhijjhitā, 2
\nTassā cattāri pupphāni thūpaṃ abhihariṃ ahaṃ.

800. Satthu sarīramuddissa vippasannena cetasā,
\nNāssa maggaṃ avekkhissaṃ tadaggamanasā3 sati.

801. Tato maṃ avadhī gāvī thūpaṃ appattamānasaṃ,
\nTañcāhaṃ abhisañceyyaṃ bhīyo nūna ito siyā.

802. Tena kammena devinda maghavā devakuñjara,
\nPabhāya mānusaṃ dehaṃ tava sahavyatamāgatā, ti4

803. Idaṃ sutvā tidasādhipati maghavā devakuñjaro,
\nTāvatiṃse pasādento mātaliṃ etadabravī, ti.

1. Pītuppalamadhārinī, - syā,
\nPītuppalamālinī - [PTS.]
\n2. Titthikā anabhivacchitā - machasaṃ.
\n3. Tataggamanasā - ma cha saṃ.
\nTadaṅgamanasā - syā,
\n4. Sahabyamāgatāni - machasaṃ.

[BJT Page 112] [\x 112/]

804. Passa mātali accheraṃ cittaṃ kammaphalaṃ idaṃ,
\nAppakampi kataṃ deyyaṃ puññaṃ hoti mahapphalaṃ

805. Natthi citte pasannamhi appikā1nāma dakkhiṇā,
\nTathāgate vā sambuddhe athavā tassa sāvake.

806. Ehi mātali amhepi bhiyyo bhiyyo mahemase,
\nTathāgatassa dhātuyo sukho puññānamuccayo.

807. Tiṭṭhante nibbute cāpi same citte samaṃ phalaṃ,
\nCetopaṇidhihetūhi sattā gacchanti suggatiṃ.

808. Bahunnaṃ2 vata atthāya uppajjanti tathāgatā,
\nYattha kāraṃ karitvāna saggaṃ gacchanti dāyakā, ti.

Pīta vimānaṃ.
\n 

4. 10

809. Obhāsayitvā paṭhaviṃ sadevakaṃ
\nAtirocasi candimasuriyā viya
\nSiriyā ca vaṇṇena yasena tejasā
\nBrahmā va deve tidase vandase mamaṃ

811. Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā
\nManussabhūtā purimāya jātiyā
\nDānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaññamaṃ
\nKenūpapannā sugatiṃ yasassinī.
\nDevate pucchitācikkha kissa kammasidaṃ phala’nti.
\n[PTS Page 045] [\q  45/]
\n812. Idāni bhante imameva gāmaṃ
\nPiṇḍāya amhāka gharaṃ upāgami
\nTato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ
\nPasannacittā atulāya pītiyā.

1. Appakā - machasaṃ.
\n2. Bahūnaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 114] [\x 114/]

813. Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṃ
\nKahaṃ nu ucchu vadhake avākiri
\nNacchaḍḍhitaṃ no pana khāditaṃ mayā
\nSantassa bhikkhussa sayaṃ adāsahaṃ.

814. Tuyhaṃnavidaṃ issariyaṃ atho mama
\nItissā1 sassu parihāsate mamaṃ
\nLeḍḍhuṃ gabhetvā pahāraṃ adāsi me
\nTato vutā kālakatāmbhi devatā.

815. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā
\nSukhañca kammaṃ anubhomi attanā
\nDevehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ
\nModāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi.

816. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā
\nSukhañca kammaṃ anubhomi attanā
\nDevinda guttā tidasehi rakkhitā
\nSampapitā kāmaguṇehi pañcahi

817. Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ

Mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ
\nModāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi. 818. Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ
\nMahājutīkā mama ucchudakkhiṇā devindaguttā tidasehi rakkhitā
\nSahassanettoriva2 nandane vane.

819. Tuvañca bhante anukampakaṃ viduṃ
\nUpecca vandiṃ kusalañca pucchisaṃ
\nTato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ
\nPasannacittā atulāya pītiyāti.

Ucchu vimānaṃ.
\n 

4. 11

820. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nObhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

821. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
\nUppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.
\n[PTS Page 046] [\q  46/]
\n1. Itissa - [PTS]
\n2. Sahassanettoviya - katthavi

[BJT Page 116] [\x 116/]

822. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve,
\nManussabhūtā kimakāsi puññaṃ
\nKenāsi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’ti.

823. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
\nPañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

824. Ahaṃ manussesu manussabhutā
\nDisvāna samaṇe sīlavante
\nPādāni vanditva manaṃ pāsādayiṃ
\nCittāmahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ.

825. Tena me tadiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
\nUppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

826. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
\nManussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
\nTenamhi evaṃ jalitānubhāvā
\nVaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’ti.

Candana vimānaṃ.
\n 

4. 12

827. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
\nHatthe pāde ca1 viggayha naccasi suppavādite.

828. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
\nDibbā saddā niccharantī savanīyā manoramā.

829. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
\nDibbā gandhā pavāyantī pucigandhā manoramā.

830. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,
\nTesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā.

831. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,
\nTesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgiko yathā.

832. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,
\nVāti gandho disā sabbā rukkho mañjusako yathā.

833. Ghāyase taṃ sucigandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,
\nDevate pucchikācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

1. Hatthapāde ca - machasaṃ.

[BJT Page 118] [\x 118/]

834. Dāsī ahaṃ pure āsiṃ gayāyaṃ brāhmaṇassahaṃ,
\nAppapuññā alakkhikā rajjumālāti maṃ viduṃ1.

835. Akkosānaṃ vadhānaṃ ca tajjanāya ca ukkatā, 2
\nKūṭaṃ gahetvā nikkhamma gacchiṃ3 udakahāriyā.

836. Vipathe kuṭaṃ nikkhipitvā vanasaṇḍaṃ upāgamiṃ,
\nIdhemāhaṃ marissāmi ko attho4 jīvitena me.

837. Daḷhaṃ pāsaṃ karitvāna āsumhitvāna5 pādape,
\nTato disā vilokesiṃ ko nu kho vanamassito.

838. Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ sabbalokahitaṃ muniṃ,
\nNisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ jhāyattamakukobhayaṃ.

839. Tassā me ahu saṃvego abbhuto lomahaṃsano,
\nKo nu kho vanamassito manusso udāhu devatā.
\n[PTS Page 047] [\q  47/]
\n840. Pāsādikaṃ pasādanīyaṃ vanā nibbānamāgataṃ,
\nDisvā mano me pasīdi nāyaṃ yādisa kīdiso.

841. Guttindriyo jhānarato abbhiggatamānaso,
\nHito sabbassa dassanāya pupphaṃ odumbaraṃ yathā.

842. Bhayabheravo durāsado sīhova guhamassito,
\nDullabhāyaṃ dassanāya pupphaṃ odumbaraṃ yathā.

843. So maṃ mudūhi vācāhi ālapitvā tathāgato,
\nRajjumāleti maṃ avoca7 saraṇaṃ gaccha tathāgataṃ.

844. Tāhaṃ giraṃ suṇitvāna nelaṃ atthavatiṃ suciṃ,
\nSaṇhaṃ muduṃ ca magguṃ ca sabbasokā panūdanaṃ.

845. Kallacittaṃ ca maṃ ñatvā pasannaṃ suddhamānasaṃ,
\nHito sabbassa lokassa anusāsi tathāgato.

846. Idaṃ dukkhanti maṃ avoca ayaṃ dukkhassa sambhavo,
\nAyaṃ nirodho8 maggo ca añjaso amatogadho.

847. Anukampakassa kusalassa ovādamhi ahaṃ ṭhitā,
\nAjjhagā amataṃ santiṃ nibbāna9 adamaccutaṃ.

1. Maṃ vidū - syā, [PTS]
\n2. Uggatā - machasaṃ.
\n3. Agacchiṃ - machasaṃ.
\nĀgacchiṃ - syā.
\n4. Kīvatthopi - syā.
\n5. Ālambitvāna - machasaṃ. 6. Buddho ayaṃ - machasaṃ.
\n7. Maṃ voca - machasaṃ.
\n8. Dukkhanirodho - machasaṃ.
\nDukkhanirodho ca, - syā.
\n9. Nibbānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 120] [\x 120/]

848. Sāhaṃ avaṭṭhitā pemā dassane avikampinī,
\nMūlajātāya saddhāya dhītā buddhassa orasā.

849. Sāhaṃ ramāmi kīḷāmi modāmi akukobhayā,
\nDibbaṃ mālaṃ dhārayāmi pivāmi madhumaddavaṃ.

850. Saṭṭhīṃ turiyasahassāni1 paṭibodhaṃ karonti me,
\nĀḷambo gaggaro hīmo sādhuvādī ca saṃsayo.

851. Pokkharo ca suphasso ca vīṇā mokkhā ca nāriyo,
\nNandā ceva sunandā ca soṇadinnā suvimhitā.

852. Aḷambusā missakesī ca puṇḍarīkāticāruṇī, 2
\nEṇiphassā suphassā ca subhaddā3 muduvādinī.

853. Etā ca caññā ca seyyasā accharānaṃ pabodhikā,
\nTā maṃ kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā.

854. Handa naccāma gāyāma handa taṃ ramayāmase
\nNayidaṃ akatapuññānaṃ katapuññānamevidaṃ
\nAsokaṃ nandanaṃ rammaṃ tidasānaṃ mahāvanaṃ

855. Sukhaṃ akatapuññānaṃ idha natthi parattha ca,
\nSukhaṃ ca katapuññānaṃ idha ceva parattha ca.

856. Tesaṃ sahavyakāmānaṃ kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ,
\nKatapuññā hi modanti sagge bhogasamaṅgino.

857. Bahunnaṃ vata atthāya uppajjanti tathāgatā
\nDakkhiṇeyyā manussānaṃ puññakkhettānamākarā
\nYattha kāraṃ karitvāna sagge modanti dāyakāti.

Rajjumālā vimānaṃ.

Mañjeṭṭhaka vaggo catuttho.

Tassuddānaṃ: -

Mañjeṭṭhā pabhassarā nāgā alomā kañjikadāyikā
\nVihāracaturitthambā pītucchu vandanarajjumālā
\nVaggo tena pavuccatīti.

Itthivimānaṃ samattaṃ.

1. Saṭṭhituriyasahassāni - machasaṃ.
\n2. Puṇarīkātidāruṇī - machasaṃ.
\n3. Samasāddā - syā. [PTS.]
\n4. Seyyāse - sī.
\n