Home Page    First Sutta    Next Vagga

Udānapàḷi 4: Meghiyavaggo

       

Table of Contents

 

4-1: Meghiyasuttaṃ

4-2: Uddhatasuttaṃ

4-3: Gopālasuttaṃ

4-4: Juṇhasuttaṃ

4-5: Nāgasuttaṃ

4-6: Piṇḍolasuttaṃ

4-7: Sāriputtasuttaṃ

4-8: Sundarīsuttaṃ

4-9: Upasenasuttaṃ

4-10: Sāriputtasuttaṃ

 

[PTS Page 034] [\q 34/]

 

Meghiyavaggo catuttho

 

4-1: Meghiyasuttaṃ (31)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Càlikàyaü viharati Càlike pabbate. Tena kho pana samayena àyasmà Meghiyo Bhagavato upaṭñhàko hoti. Atha kho àyasmà Meghiyo yena Bhagavà tenupasaṅkami, upasaïkamitvà Bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü aññhàsi. Ekamantaü ñhito kho àyasmà Meghiyo Bhagavantaü etad-avoca: “icchàmahaü bhante Jantugàmaü piṇḍàya pavisitun”-ti. ßYassadàni tvaü Meghiya kàlaü ma¬ñ¬ñasīû-ti.

[BJT Page 196] [\x 196/]

2. Atha kho āyasmà Meghiyo pubbanhasamayaṃ nivàsetvà pattacīvaram-àdàya Jantugàmaü piṇḍàya pàvisi. Jantugàme piõḍàya caritvà pacchàbhattaü piõḍapàtapaṭikkanto yena Kimikàlàya nadiyà tãraü tenupasaṅkami, upasaïkamitvà Kimikàlàya nadiyà tãre jaïghàvihàraü anucaïkamamàno anuvicaramàno addasà kho ambavanaü pàsàdikaü ramaõãyaü. Disvànassa etad-ahosi: “pàsàdikaü vatidaü ambavanaü ramaõãyaü. Alaü vatidaü kulaputtassa padhànatthikassa padhànàya. Sace maü Bhagavà anujàneyya àgaccheyyàhaü imaü ambavanaü padhànàyà”-ti.

3. Atha kho āyasmà Meghiyo yena Bhagavà tenupasaṅkami, upasaïkamitvà Bhagavantaṃ abhivàdetvà ekamantaü nisīdi. Ekamantaü nisinno kho àyasmà Meghiyo 1 Bhagavantaü etad-avoca: “idhàhaü bhante pubbanhasamayaü nivàsetvà pattacãvaram-àdàya Jantugàmaü piṇḍàya pàvisiü. Jantugàme piõḍàya caritvà pacchàbhattaü piõḍapàtapaṭikkanto yena Kimikàlàya nadiyà tãraü tenupasaïkami, upasaïkamitvà Kimikàlàya nadiyà tãre jaïghàvihàraü anucaïkamamàno anuvicaramàno addasaü ambavanaü pàsàdikaü ramaõãyaü. Disvàna me etad-ahosi: ßpàsàdikaü vatidaü ambavanaü ramaõãyaü, alaü vatidaü kulaputtassa padhànatthikassa padhànàya. Sace maü Bhagavà anujàneyya, àgaccheyyàhaü imaü ambavanaü padhànàyàti. Sace maü bhante Bhagavà anujànàti, gaccheyyàhaü [PTS Page 035] [\q 35/] taü ambavanaü padhànàyà”-ti.

4. Evaṃ vutte Bhagavā àyasmantaü Meghiyaü etad-avoca: “àgamehi tàva Meghiya ekakamhà yàva a¬ñ¬ño koci 2 bhikkhū àgacchatī”-ti. 3 Dutiyam-pi kho àyasmà Meghiyo Bhagavantaü etad-avoca: ßBhagavato bhante natthi ki¬ñci uttarikaraṇãyaü, 4 natthi katassa và paticayo. Mayhaü kho pana bhante atthi uttarikaraõãyaü, atthi katassa paticayo. Sace maü bhante Bhagavà anujànàti gaccheyyàhaü taü ambavanaü padhànàyàû-ti. Dutiyam-pi kho Bhagavà àyasmantaü Meghiyaü etad-avoca: ßàgamehi tàva Meghiya ekakamhà yàva a¬ñ¬ño koci bhikkhu àgacchatãû-ti. Tatiyam-pi kho àyasmà Meghiyo Bhagavantaü etad-avoca: ßBhagavato bhante natthi ki¬ñci uttarikaraõãyaü, natthi katassa và paticayo. Mayhaü kho pana bhante atthi uttarikaraõãyaü, atthi katassa paticayo, sace maü bhante Bhagavà anujànàti, gaccheyyàhaü taü ambavanaü padhànàyàû-ti.

5. “Padhānanti kho Meghiya vadamànaṃ kinti vadeyyàma? Yassadàni tvaü Meghiya kàlaü ma¬ñ¬ñasī”-ti. Atha kho àyasmà Meghiyo uṭñhàyàsanà Bhagavantaü abhivàdetvà padakkhiṇaü katvà yena taü ambavanaü tenupasaṅkami, upasaïkamitvà ambavanaü ajjhogahetvà a¬ñ¬ñatarasmiü rukkhamūle divà vihàraü nisãdi. Atha kho àyasmato Meghiyassa tasmiü ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pàpakà akusalà vitakkà samudàcaranti. 5 Seyyathãdaü? ßKàmavitakko, byàpàdavitakko, vihiüsàvitakkoû ti. Atha kho àyasmato Meghiyassa etad-ahosi: ßacchariyaü vata bho, abbhutaü vata bho, saddhàya ca vatamhi agàrasmà anagàriyaü pabbajito atha ca panimehi tãhi pàpakehi akusalehi vitakkehi anvàsattà, seyyathãdaü? ßKàmavitakkena, byàpàdavitakkena, vãhiüsàvitakkenàû-ti.

[BJT Page 198] [\x 198/]

6. Atha kho āyasmà Meghiyo sàyanhasamayaṃ patisallànà vuṭñhito yena Bhagavà tenupasaṅkami, upasaïkamitvà Bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü nisīdi. Ekamantaü nisinno kho àyasmà Meghiyo Bhagavantaü etad-avoca: “idha mayhaü bhante tasmiü ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pàpakà akusalà vitakkà samudàcaranti, seyyathãdaü: kàmavitakko, byàpàdavitakko, vihiüsàvitakko ti. [PTS Page 036] [\q 36/]

Tassa mayhaṃ bhante etad-ahosi: “acchariyaü vata bho, abbhutaü vata bho, saddhāya ca vatamhi agàrasmà anagàriyaü pabbajito, atha ca panimehi tīhi pàpakehi akusalehi vitakkehi anvàsattà. 6 Seyyathãdaü: ßkàmavitakkena, byàpàdavitakkena, vihiüsàvitakkenà”-ti.

7. Aparipakkāya Meghiya cetovimuttiyà pa¬ñca dhammà paripàkàya saṃvattanti. Katame pa¬ñca?

Idha Meghiya bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyàõasahàyo kalyàõasampavaṅko. Aparipakkàya Meghiya cetovimuttiyà ayaṃ paṭhamo dhammo paripàkàya saüvattati.

Puna ca paraṃ Meghiya bhikkhu sīlavā hoti pàtimokkhasaüvarasaüvuto viharati àcàragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassàvã samàdàya sikkhati sikkhàpadesu. Aparipakkàya Meghiya cetovimuttiyà ayaü dutiyo dhammo paripàkàya saüvattati.

Puna ca paraṃ Meghiya bhikkhu yāyaü kathà abhisallekhikà cetovivaraṇasappàyà ekantanibbidàya viràgàya nirodhàya upasamàya abhi¬ñ¬ñàya sambodhàya nibbànàya saüvattati, seyyathīdaü? Appicchakathà, santuṭñhikathà, pavivekakathà, asaüsaggakathà, viriyàrambhakathà, sãlakathà, samàdhikathà, pa¬ñ¬ñàkathà, vimuttikathà, vimutti¬ñàõadassanakathà. Evarūpàya kathàya nikàmalàbhã hoti akicchalàbhã akasiralàbhã, aparipakkàya Meghiya cetovimuttiyà ayaü tatiyo dhammo paripàkàya saüvattati.

Puna ca paraṃ Meghiya bhikkhu āraddhaviriyo viharati akusalànaü dhammànaü pahànàya kusalànaü dhammànaü upasampadàya, thàmavà daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, aparipakkàya Meghiya cetovimuttiyà ayaü catuttho dhammo paripàkàya saüvattati.

Puna ca paraṃ Meghiya bhikkhu pa¬ñ¬ñavā hoti udayatthagàminiyà pa¬ñ¬ñàya samannàgato ariyàya nibbedhikàya sammà dukkhakkhayagàminiyà, aparipakkàya Meghiya cetovimuttiyà ayaü pa¬ñcamo dhammo paripàkàya saüvattati.

Aparipakkāya Meghiya cetovimuttiyà ime pa¬ñca dhammà paripàkàya saṃvattanti.

[BJT Page 200] [\x 200/]

8. “Kalyāṇamittassetaṃ Meghiya bhikkhuno pàṭikaṅkhaü kalyàõasahàyassa kalyàõasampavaïkassa [PTS Page 037] [\q 37/] yaü sīlavà bhavissati, pàtimokkhasaüvarasaüvuto viharissati, àcàragocarasampanno aõumattesu vajjesu bhayadassàvã, samàdàya sikkhissati sikkhàpadesu.

Kalyāṇamittassetaṃ Meghiya bhikkhuno pàṭikaṅkhaü 7 kalyàõasahàyassa kalyàõasampavaïkassa yàyaü kathà abhisallekhikà cetovivaraõasappàyà ekantanibbidàya viràgàya nirodhàya upasamàya abhi¬ñ¬ñàya sambodhàya nibbànàya saüvattati. 8 Seyyathīdaü? Appicchakathà, santuññhikathà, pavivekakathà, asaüsaggakathà, viriyàrambhakathà, sãlakathà, samàdhikathà, pa¬ñ¬ñàkathà, vimuttikathà, vimutti¬ñàõadassanakathà. Evarūpàya 9 kathàya nikàmalàbhã bhavissati akicchalàbhã akasiralàbhã.

Kalyāṇamittassetaṃ Meghiya bhikkhuno pàṭikaṅkhaü kalyàõasahàyassa kalyàõasampavaïkassa yaü àraddhaviriyo bhavissati 10 akusalànaü dhammànaü pahànàya, kusalànaü dhammànaü upasampadàya thàmavà daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.

Kalyāṇamittassetaṃ Meghiya bhikkhuno pàṭikaṅkhaü kalyàõasahàyassa kalyàõasampavaïkassa yaü pa¬ñ¬ñavà bhavissati. Udayatthagàminiyà pa¬ñ¬ñàya samannàgato ariyàya nibbedhikàya sammà dukkhakkhayagàminiyà.

Tena ca pana Meghiya bhikkhunā imesu pa¬ñcasu dhammesu patiṭñhàya cattàro dhammà uttaribhàvetabbà. 11 “Asubhà bhàvetabbà ràgassa pahànàya, mettà bhàvetabbà byàpàdassa pahànàya, ànàpànassati bhàvetabbà vitakkupacchedàya, aniccasa¬ñ¬ñà bhàvetabbà asmimànasamugghàtàya. Aniccasa¬ñ¬ñino Meghiya anattasa¬ñ¬ñà saṇñhàti, anattasa¬ñ¬ñi asmimànasamugghàtaṃ pàpuõàti, diññheva dhamme nibbànan”-ti.

9. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

Khuddā vitakkà sukhumà vitakkà
Anuggatā manaso uppilàvà, 12
Ete avidvā manaso vitakke
Hurāhuraṃ dhàvati bhantacitto.
Ete ca vidvā manaso vitakke
Ātāpi yo saṃvaratī satãmà,
Anuggate manaso uppilāve 13
Asesam-ete pajahāsi Buddho” ti

[BJT Page 202] [\x 202/]

 

4-2: Uddhatasuttaṃ (32)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Kusinàràyaü viharati Upavattane Mallànaü sàlavane. Tena kho pana samayena sambahulà bhikkhū Bhagavato avidåre ara¬ñ¬ñakuṭikàyaü viharanti, uddhatà 14 unnaḷà capalà mukharà vikiṇõavàcà muññhassatino asampajànà asamàhità vibbhantacittà pàkatindriyà.

2. Addasā kho Bhagavà te sambahule [PTS Page 038] [\q 38/] bhikkhū avidåre ara¬ñ¬ñakuṭikàyaṃ viharante uddhate unnaḷe capale mukhare vikiṇõavàce muññhassatino asampajàne asamàhite vibbhantacitte pàkatindriye.

3. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Arakkhitena kāyena ~ micchàdiṭñhigatena ca,
Thīnamiddhābhibhūtena ~ vasaṃ Màrassa gacchati.
Tasmā rakkhitacittassa ~ sammàsaṅkappagocaro,
Thīnamiddhābhibhū bhikkhu ~ sabbà duggatiyo jahe” ti.

 

4-3: Gopālasuttaṃ (33)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Kosalesu 15 càrikaü carati mahatà bhikkhusaṅghena saddhiü. Atha kho Bhagavà maggà okkamma yena a¬ñ¬ñataraü rukkhamūlaü tenupasaïkami, upasaïkamitvà pa¬ñ¬ñatte àsane nisīdi. Atha kho a¬ñ¬ñataro gopàlako yena Bhagavà tenupasaïkami, upasaïkamitvà Bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho taü gopàlakaü Bhagavà dhammiyà kathàya sandassesi, samàdapesi, samuttejesi, sampahaüsesi.

2. Atha kho so gopālako Bhagavatà dhammiyà kathàya sandassito samàdapito samuttejito sampahaṃsito Bhagavantaü etad-avoca: “adhivàsetu me bhante Bhagavà svàtanàya bhattaü saddhiü bhikkhusaṅghenà”-ti. Adhivàsesi Bhagavà tuṇhībhàvena. Atha kho so gopàlako Bhagavato adhivàsanaü viditvà uṭñhàyàsanà Bhagavantaü abhivàdetvà padakkhiõaü katvà pakkàmi. Atha kho so gopàlako tassà rattiyà accayena sake nivesane pahūtaü appodakapàyàsaü pañiyàdàpetvà nava¬ñ-ca sappiü, Bhagavato kàlaü àrocesi: ßkàlo bhante niññhitaü bhattanû-ti.

[BJT Page 204] [\x 204/]

3. Atha kho Bhagavā pubbanhasamayaṃ nivàsetvà pattacīvaram-àdàya saddhiü bhikkhusaṅghena yena tassa gopàlakassa nivesanaü tenupasaïkami, upasaïkamitvà pa¬ñ¬ñatte àsane nisãdi. Atha kho so gopàlako Buddhapamukhaü bhikkhusaïghaü appodakapàyàsena navena ca sappinà sahatthà santappesi, sampavàresi. Atha kho so gopàlako Bhagavantaü bhuttàviü onãtapattapàṇiü a¬ñ¬ñataraü [PTS Page 039] [\q 39/] nãcaü àsanaü gahetvà ekamantaü nisãdi. Ekamantaü nisinnaü kho taü gopàlakaü Bhagavà dhammiyà kathàya sandassetvà, samàdapetvà, samuttejetvà, sampahaüsetvà uṭñhàyàsanà pakkàmi. Atha kho acirapakkantassa Bhagavato taü gopàlakaü a¬ñ¬ñataro puriso sãmantarikàya jãvità voropesi.

4. Atha kho sambahulā bhikkhū yena Bhagavà tenupasaṅkamiṃsu, upasaïkamitvà Bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü nisīdiüsu. Ekamantaü nisinnà kho te bhikkhå Bhagavantaü etad-avocuü: “yena bhante gopàlakena ajja Buddhapamukho bhikkhusaïgho appodakapàyàsena navena ca sappinà sahatthà santappito sampavàrito, so kira bhante gopàlako a¬ñ¬ñatarena purisena sãmantarikàya jãvità voropito” ti.

5. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Diso disaṃ yantaü kayirā ~ verī và pana verinaü.
Micchāpaṇihitaṃ cittaü ~ pàpiyo naü tato kare” ti.

 

4-4: Juṇhasuttaṃ 16 (34)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Ràjagahe viharati Veḷuvane Kalandakanivàpe. Tena kho pana samayena àyasmà ca Sàriputto àyasmà ca Mahàmoggallàno Kapotakandaràyaü viharanti. Tena kho pana samayena àyasmà Sàriputto juṇhàya rattiyà navoropitehi kesehi abbhokàse nisinno hoti, a¬ñ¬ñataraü samàdhiü samàpajjitvà. Tena kho pana samayena dve yakkhà sahàyakà uttaràya disàya dakkhiõaü disaü gacchanti, kenacid-eva karaõīyena. Addasaüsu kho te yakkhà àyasmantaü Sàriputtaü juõhàya rattiyà navoropitehi kesehi abbhokàse nisinnaü. Disvàna eko yakkho dutiyaü yakkhaü etad-avoca: “paṭibhàti maü samma imassa samaõassa sãse pahàraü 17 dàtun”-ti. Evaü vutte so yakkho taü yakkhaü etad-avoca: ßalaü samma mà samaõaü àsàdesi. Uëàro so samma samaõo mahiddhiko mahànubhàvoû ti. Dutiyam-pi kho so yakkho taü yakkhaü etad-avoca: ßpañibhàti maü samma imassa [PTS Page 040] [\q 40/] samaõassa sãse pahàraü dàtunû-ti. Dutiyam-pi kho so yakkho taü yakkhaü etad-avoca: ßalaü samma mà samaõaü àsàdesi. Uëàro so samma samaõo mahiddhiko mahànubhàvoû ti. Tatiyam-pi kho so yakkho taü yakkhaü etad-avoca: ßpañibhàti maü samma imassa samaõassa sãse pahàraü dàtunû-ti. Tatiyam-pi kho so yakkho taü yakkhaü etad-avoca: ßalaü samma mà samaõaü àsàdesi. Uëàro so samma samaõo mahiddhiko mahànubhàvoû ti.

[BJT Page 206] [\x 206/]

2. Atha kho so yakkho taṃ yakkhaü anādiyitvà àyasmato Sàriputtattherassa sīse pahàraü adàsi: tàva mahàpahàro ahosi, api tena pahàrena sattaratanaü và aḍḍhaṭñharatanaü và nàgaü osàdeyya 18 mahantaü và pabbatakūñaü padàḷeyya. Atha ca pana so yakkho “ḍayhàmi, ḍayhàmã”-tim, tattheva mahànirayaü avatthàsi. 19

3. Addasā kho àyasmà Mahàmoggallàno dibbena cakkhunà visuddhena atikkantamànusakena tena yakkhena àyasmato Sàriputtassa sīse pahàraṃ dãyamànaü. Disvàna yenàyasmà Sàriputto tenupasaṅkami, upasaïkamitvà àyasmantaü Sàriputtaü etad-avoca: “kacci te àvuso khamanãyaü? Kacci yàpanãyaü? Kacci na ki¬ñci dukkhan?"-ti. ßKhamanãyaü me àvuso Moggallàna yàpanãyaü me àvuso Moggallàna, api ca me sãse thokaü dukkhan”-ti.

4. “Acchariyaṃ āvuso Sàriputta, abbhutaü àvuso Sàriputta, yàva mahiddhiko àyasmà Sàriputto mahànubhàvo. Idha te àvuso Sàriputta a¬ñ¬ñataro yakkho sīse pahàraü adàsi. Tàva mahàpahàro ahosi, api tena pahàrena sattaratanaü và aḍḍhaṭñharatanaü và nàgaü osàdeyya mahantaü và pabbatakūñaü padàḷeyya. Atha ca panàyasmà Sàriputto evam-àha: ßkhamanãyaü me àvuso Moggallàna, yàpanãyaü me àvuso Moggallàna, api ca me sãse thokaü dukkhan”-ti. ßAcchariyaü àvuso Moggallàna, abbhutaü àvuso Moggallàna, yàva mahiddhiko àyasmà Mahàmoggallàno mahànubhàvo. Yatra hi nàma yakkham-pi passissati, mayaü panetarahi paüsupisàcakam-pi na passàmàû-ti. Assosi kho Bhagavà dibbàya sotadhàtuyà visuddhàya atikkantamànusikàya tesaü ubhinnaü mahànàgànaü imaü evaråpaü kathàsallàpaü.

5. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Yassa selūpamaṃ cittaü ~ ṭhitaü nānåpakampati,
Virattaṃ rajanīyesu ~ kopaneyye na kuppati,
Yassevaṃ bhāvitaü cittaü ~ kuto taü dukkham-essatī”-ti.

[BJT Page 208] [\x 208/]

 

4-5: Nāgasuttaṃ (35)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Kosambiyaü viharati Ghositàràme. Tena kho pana samayena Bhagavà àkiṇõo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upàsakehi upàsikàhi ràjåhi ràjamahàmattehi titthiyehi titthiyasàvakehi. Ākiõõo dukkhaü, na phàsu viharati.

2. Atha kho Bhagavato etad-ahosi “ahaṃ kho etarahi ākiṇõo viharàmi, bhikkhūhi bhikkhunīhi upàsakehi upàsikàhi ràjåhi ràjamahàmattehi titthiyehi titthiyasàvakehi. Ākiõõo dukkhaü, na phàsu viharàmi. Yannånàhaü eko gaõamhà vupakaṭñho vihareyyan”-ti.

3. Atha kho Bhagavā pubbanhasamayaṃ nivàsetvà pattacīvaram-àdàya Kosambiyaü piṇḍàya pàvisi. Kosambiyaü piõḍàya caritvà pacchàbhattaü piõḍapàtapaṭikkanto sàmaü senàsanaü saüsàmetvà pattacãvaram-àdàya anàmantetvà upaññhàke, anapaloketvà bhikkhusaṅghaü, eko adutiyo yena Pàrileyyakaü tena càrikaü pakkàmi. Anupubbena càrikaü caramàno yena Pàrileyyakaü tad-avasari. Tatra sudaü Bhagavà Pàrileyyake viharati Rakkhitavanasaõḍe bhaddasàlamūle.

4. A¬ñ¬ñataro pi kho hatthināgo àkiṇõo viharati hatthīhi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchàpehi. 20 Chinnaggàni ceva tiõàni khàdati. Obhaggobhagga¬ñ-cassa sàkhàbhaṅgaṃ khàdanti, àvilàni ca pànãyàni pivati. Ogàhà cassa uttiõõassa hatthiniyo kàyaü upanighaüsantiyo gacchanti. Ākiõõo dukkhaü, na phàsu viharati. Atha kho tassa hatthinàgassa etad-ahosi: “ahaü kho etarahi àkiõõo viharàmi, hatthãhi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchàpehi. Chinnaggàni ceva tiõàni khàdàmi. Obhaggobhagga¬ñ-ca me sàkhàbhaïgaü khàdanti, àvilàni 21 ca pànãyàni pivàmi. Ogàhà ca me uttiõõassa hatthiniyo kàyaü upanighaüsantiyo gacchanti. âkiõõo dukkhaü, na phàsu viharàmi. Yannūnàhaü eko gaõamhà våpakaṭñho vihareyyan”-ti.

5. Atha kho so hatthināgo yūthà apakkamma yena Pàrileyyakaṃ [PTS Page 042] [\q 42/] Rakkhitavanasaṇḍo bhaddasàlamålaü, yena Bhagavà tenupasaṅkami. Tatra sudaü 22 so hatthinàgo yasmiü padese Bhagavà viharati, taü padesaü appaharita¬ñ-ca karoti, soõḍàya Bhagavato pànīyaü paribhojanãya¬ñ-ca upaṭñhapeti. 23

[BJT Page 210] [\x 210/]

6. Atha kho Bhagavato rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “ahaü kho pubbe àkiṇõo vihàsiü, bhikkhūhi bhikkhunãhi upàsakehi upàsikàhi ràjåhi ràjamahàmattehi titthiyehi titthiyasàvakehi. Ākiõõo dukkhaü, na phàsu vihàsiü. Somhi 24 etarahi anàkiõõo viharàmi, bhikkhåhi bhikkhunãhi upàsakehi upàsikàhi ràjåhi ràjamahàmattehi titthiyehi titthiyasàvakehi. Anàkiõõo sukhaü phàsu viharàmã”-ti.

7. Tassa pi kho hatthināgassa evaṃ cetaso parivitakko udapàdi: “ahaü kho pubbe àkiṇõo vihàsiü, hatthīhi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchàpehi. Chinnaggàni ceva tiõàni khàdiü. Obhaggobhagga¬ñ-ca me sàkhàbhaṅgaü khàdiüsu. Āvilàni ca pànãyàni pivàsiü. Ogàhà ca me uttiõõassa hatthiniyo kàyaü upanighaü santiyo agamaüsu. âkiõõo dukkhaü na phàsu vihàsiü. Somhi etarahi anàkiõõo viharàmi, hatthãhi hatthinãhi hatthikalabhehi hatthicchàpehi. Acchinnaggàni ceva tiõàni khàdàmi. Obhaggobhagga¬ñ-ca me sàkhàbhaïgaü na khàdanti. Anàvilàni ca pànãyàni pivàmi. Ogàhà ca me uttiõõassa hatthiniyo na kàyaü upanighaü santiyo gacchanti. Anàkiõõo sukhaü phàsu viharàmã”-ti.

8. Atha kho Bhagavā attano ca pavivekaṃ viditvà tassa ca hatthinàgassa cetasà cetoparivitakkama¬ñ¬ñàya tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Etaṃ nāgassa nàgena ~ īsàdantassa hatthino,
Sameti cittaṃ cittena ~ yad-eko ramate 25 vane” ti.

 

4-6: Piṇḍolasuttaṃ (36)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Sàvatthiyaü viharati Jetavane Anàthapiṇḍikassa àràme. Tena kho pana samayena àyasmà Piõḍolabhàradvàjo Bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaü àbhujitvà ujuü kàyaü paõidhàya, àra¬ñ¬ñiko 262, piõḍapàtiko, paüsukåliko, tecīvariko, appiccho, santuṭñho, pavivitto, asaüsaññho, àraddhaviriyo, dhutavàdo adhicittam-anuyutto.

2. Addasā kho Bhagavà àyasmantaṃ [PTS Page 043] [\q 43/] Piṇḍolabhàradvàjaü avidūre nisinnaü pallaṅkaü àbhujitvà ujuü kàyaü paõidhàya, àra¬ñ¬ñikaü, piõḍapàtikaü, paüsukålikaü, tecīvarikaü, appicchaü, santuṭñhaü, pavivittaü, asaüsaññhaü, àraddhaviriyaü, dhutavàdaü adhicittam-anuyuttaü.

3. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Anūpavādo anåpaghàto ~ pàtimokkhe ca saṃvaro,
Matta¬ñ¬ñutā ca bhattasmiṃ ~ panta¬ñ-ca 27 sayanàsanaü,
Adhicitte ca āyogo ~etaṃ Buddhàna’ sàsanan”-ti.

 

4-7: Sāriputtasuttaṃ (37)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Sàvatthiyaü viharati Jetavane Anàthapiṇḍikassa àràme. Tena kho pana samayena àyasmà Sàriputto Bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaü àbhujitvà ujuü kàyaü paõidhàya, appiccho, santuṭñho, pavivitto, asaüsaññho, àraddhaviriyo, adhicittam-anuyutto. Addasà kho Bhagavà àyasmantaü Sàriputtaü avidåre nisinnaü pallaïkaü àbhujitvà ujuü kàyaü paõidhàya appicchaü santuññhaü pavivittaü asaüsaññhaü àraddhaviriyaü adhicittam-anuyuttaü.

2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Adhicetaso appamajjato
munino monapathesu sikkhato,
Sokā na bhavanti tàdino
upasantassa sadā satīmato” ti.

 

4-8: Sundarīsuttaṃ (38)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Sàvatthiyaü viharati Jetavane Anàthapiṇḍikassa àràme. Tena kho pana samayena Bhagavà sakkato hoti garukato mànito pūjito apacito, làbhī cãvarapiõḍapàtasenàsanagilànappaccayabhesajjaparikkhàrànaü. 28 Bhikkhusaṅgho pi sakkato hoti garukato mànito påjito apacito, làbhã cãvarapiõḍapàtasenàsanagilànappaccayabhesajjaparikkhàrànaü. A¬ñ¬ñatitthiyà pana paribbàjakà asakkatà honti agarukatà amànità apåjità anapacità. na làbhino cãvarapiõḍapàtasenàsanagilànappaccayabhesajjaparikkhàrànaü.

2. Atha kho te a¬ñ¬ñatitthiyā paribbàjakà Bhagavato sakkàraṃ asahamànà bhikkhusaṅghassa ca, yena Sundarī paribbàjikà tenupasaïkamiüsu, upasaïkamitvà [PTS Page 044] [\q 44/] Sundariü paribbàjikaü etad-avocuü: “ussahasi bhagini ¬ñàtãnaü atthaü kàtun?"-ti. ßKyàhaü ayyà karomi, kiü mayà na sakkà kàtuü? 29 Jãvitam-pi me pariccattaü ¬ñàtãnaü atthàyà”-ti.

[BJT Page 214] [\x 214/]

3. “Tena hi bhagini abhikkhaṇaṃ Jetavanaü gacchāhī”-ti. ßEvam-ayyàû-ti kho Sundarã paribbàjikà tesaü a¬ñ¬ñatitthiyànaü paribbàjakànaü paṭissutvà abhikkhaõaü Jetavanaü agamàsi. Yadà te a¬ñ¬ñiüsu a¬ñ¬ñatitthiyà paribbàjakà: ßvo diññhà 30 kho Sundarã paribbàjikà bahujanena abhikkhaõaü Jetavanaü gacchatãû-ti. 31 Atha naü jãvità voropetvà tattheva Jetavanassa parikhàkūpe nikhaõitvà 32 yena ràjà Pasenadi Kosalo tenupasaṅkamiüsu, upasaïkamitvà ràjànaü Pasenadiü Kosalaü etad-avocuü: ßyà sà mahàràja Sundarã paribbàjikà, sà no na dissatãû-ti. ßKattha pana tumhe àsaïkathà?û-ti. ßJetavane mahàràjàû-ti. ßTena hi Jetavanaü vicinathàû-ti.

4. Atha kho te a¬ñ¬ñatitthiyā paribbàjakà Jetavanaṃ vicinitvà yathà nikhaṇitaü parikhàkūpà uddharitvà ma¬ñcakaü àropetvà Sàvatthiü pavesetvà rathiyà rathiyaü siṅghàṭakena siïghàñakaü upasaïkamitvà manusse ujjhàpesuü: “Passathayyà samaõànaü Sakyaputtiyànaü kammaü, alajjino ime samaõà Sakyaputtiyà dussīlà pàpadhammà musàvàdino abrahmacàrino. Ime hi nàma dhammacàrino samacàrino brahmacàrino saccavàdãno sãlavanto kalyàõadhammà pañijànissanti. Natthi imesaü sàma¬ñ¬ñaü, natthi imesaü brahma¬ñ¬ñaü, naññhaü imesaü sàma¬ñ¬ñaü, naññhaü imesaü brahma¬ñ¬ñaü. Kuto imesaü sàma¬ñ¬ñaü? Kuto imesaü brahma¬ñ¬ñaü? Apagatà ime sàma¬ñ¬ñà, apagatà ime brahma¬ñ¬ñà. Kathaü hi nàma puriso purisakiccaü karitvà itthiü jãvità voropessatã?”-ti.

5. Te na kho pana samayena Sāvatthiyaṃ manussà bhikkhū disvà asabbhàhi pharusàhi vàcàhi akkosanti, paribhàsanti, rosenti, 33 vihesenti: “alajjino ime samaṇà Sakyaputtiyà, dussīlà pàpadhammà musàvàdino abrahmacàrino, ime hi nàma dhammacàrino samacàrino brahmacàrino saccavàdino sãlavanto kalyàõadhammà paṭijànissanti. Natthi imesaü sàma¬ñ¬ñaü, natthi imesaü brahma¬ñ¬ñaü, naññhaü imesaü sàma¬ñ¬ñaü, naññhaü imesaü brahma¬ñ¬ñaü. Kuto imesaü sàma¬ñ¬ñaü? Kuto imesaü brahma¬ñ¬ñaü? Apagatà ime sàma¬ñ¬ñà, apagatà ime brahma¬ñ¬ñà. Kathaü hi nàma puriso purisakiccaü karitvà itthiü jãvità voropessatã?"-ti.

[BJT Page 216] [\x 216/]

6. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivàsetvà pattacīvaram-àdàya Sàvatthiü piṇḍàya pavisiüsu. [PTS Page 045] [\q 45/] Sàvatthiyaü piõḍàya caritvà pacchàbhattaü piõḍapàtapaṭikkantà yena Bhagavà tenupasaṅkamiüsu, upasaïkamitvà Bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü nisãdiüsu. Ekamantaü nisinnà kho te bhikkhå Bhagavantaü etad-avocuü: “etarahi bhante Sàvatthiyaü manussà bhikkhu disvà asabbhàhi pharusàhi vàcàhi akkosanti, paribhàsanti, rosenti, vihesenti. ßAlajjino ime samaõà Sakyaputtiyà, dussãlà pàpadhammà musàvàdino abrahmacàrino, ime hi nàma dhammacàrino samacàrino brahmacàrino saccavàdino sãlavanto kalyàõadhammà pañijànissanti. Natthi imesaü sàma¬ñ¬ñaü, natthi imesaü brahma¬ñ¬ñaü, naññhaü imesaü sàma¬ñ¬ñaü, naññhaü imesaü brahma¬ñ¬ñaü. Kuto imesaü sàma¬ñ¬ñaü? Kuto imesaü brahma¬ñ¬ñaü? Apagatà ime sàma¬ñ¬ñà, apagatà ime brahma¬ñ¬ñà. Kathaü hi nàma puriso purisakiccaü karitvà itthiü jãvità voropessatã?"-ti.

7. Neso bhikkhave saddo ciraṃ bhavissati, sattāham-eva 34 bhavissati, sattàhassa accayena antaradhàyissati. Tena hi bhikkhave ye manussà bhikkhū disvà asabbhàhi pharusàhi vàcàhi akkosanti, rosenti, vihesenti. Te tumhe imàya gàthàya paṭicodetha:

“Abhūtavādī nirayaṃ upeti
Yo cāpi katvà na karomi càha, 35
Ubho pi te pecca samā bhavanti
Nihīnakammā manujà paratthà” ti.

8. Atha kho te bhikkhū Bhagavato santike imaṃ gāthaü pariyàpuṇitvà ye manussà bhikkhå disvà asabbhàhi pharusàhi vàcàhi akkosanti, paribhàsanti, rosenti, vihesenti. Te manusse imàya gàthàya paṭicodenti:

“Abhūtavādī nirayaṃ upeti
Yo cāpi katvà na karomi càha, 36
Ubho pi te pecca samā bhavanti
Nihīnakammā manujà paratthà” ti.

9. Manussānaṃ etad-ahosi: “akàrakà ime samaṇà Sakyaputtiyà, nayimehi kataü, sapanti ime samaõà Sakyaputtiyà”-ti. Neva so saddo ciraü ahosi, sattàham-eva ahosi, sattàhassa accayena antaradhàyi. Atha kho sambahulà bhikkhu yena Bhagavà tenupasaṅkamiüsu, upasaïkamitvà Bhagavantaü abhivàdetvà ekamantaü nisīdiüsu, ekamantaü nisinnà kho te bhikkhū Bhagavantaü etad-avocuü: ßacchariyaü bhante, abbhutaü bhante, yàva subhàsita¬ñ-cidaü bhante Bhagavatà ßneso bhikkhave saddo ciraü bhavissati, sattàham-eva bhavissati, sattàhassa accayena antaradhàyissatãû-ti. Antarahito so bhante saddoû ti.

[BJT Page 218] [\x 218/]

10. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Tudanti vācàya janà asa¬ñ¬ñatà
Sarehi 37 saṅgāmagataṃ va ku¬ñjaraü,
Sutvāna vàkyaṃ pharusaü udīritaü
Adhivāsaye bhikkhu aduṭñhacitto” ti.

 

4-9: Upasenasuttaṃ (39)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Ràjagahe viharati Veḷuvane Kalandakanivàpe. Atha kho àyasmato [PTS Page 046] [\q 46/] Upasenassa Vaṅgantaputtassa rahogatassa patisallīnassa evaü cetaso parivitakko udapàdi: “làbhà vata me, suladdhaü vata me, satthà ca me Bhagavà arahaü Sammàsambuddho. Svàkkhàte camhi dhammavinaye agàrasmà anagàriyaü pabbajito. Sabrahmacàrino 38 ca me sãlavanto kalyàṇadhammà. Sãlesu camhi paripūrakàrã, samàhito camhi ekaggacitto. Arahà camhi khãõàsavo, mahiddhiko camhi mahànubhàvo. Bhaddakaü me jãvitaü bhaddakaü maraõan”-ti.

2. Atha kho Bhagavā àyasmato Upasenassa Vaṅgantaputtassa cetasà cetoparivitakkam-a¬ñ¬ñàya tàyaṃ velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Yaṃ jīvitaü na tapati ~ maraṇante na socati,
Sa ce diṭñhapado dhīro ~ sokamajjhe na socati.
Ucchinnabhavataṇhassa ~ santacittassa bhikkhuno,
Vikkhīṇo jātisaṃsàro ~ natthi tassa punabbhavo” ti.

 

4-10: Sāriputtasuttaṃ (40)

1. Evaṃ me sutaü: ekaü samayaü Bhagavā Sàvatthiyaü viharati Jetavane Anàthapiṇḍikassa àràme. Tena kho pana samayena àyasmà Sàriputto Bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaü àbhujitvà ujuü kàyaü paõidhàya attano upasamaü paccavekkhamàno. Addasà kho Bhagavà àyasmantaü Sàriputtaü avidåre nisinnaü pallaïkaü àbhujitvà ujuü kàyaü paõidhàya attano upasamaü paccavekkhamànaü.

2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvà tàyaü velàyaü imaü udànaü udànesi:

“Upasantasantacittassa ~ netticchinnassa bhikkhuno,
Vikkhīṇo jātisaṃsàro ~ mutto so Màrabandhanà”-ti.

Meghiyavaggo catuttho

Tassuddānaṃ:

Meghiyaṃ 39 uddhataü 40 gopālaü 41 ~ juṇhaü 42 nàgena pa¬ñcamaü
Piṇḍolo Sāriputto ca ~ Sundarī bhavati aṭñhamaṃ,
Upaseno Vaṅgantaputto ~ Sāriputto ca te dasà-ti.

 

End Note

 

1 Editor’s note: BJT, Meghīyo - printer’s error. In this sutta many times BJT prints Meghãyo or Meghãya by mistake, further cases will not be noted here.

2 BJT note: A––o pi koci - palm leaf book.

3 BJT note: Dissatū-ti - Navaṅguttarapāḷī.

4 BJT note: Uttariṃ (karaṇīyaü)- palm leaf book, here and in similar places below.

5 Editor’s note: BJT, carantī - printer’s error.

6 BJT note: Anvāsatto ti pi - variant reading noted in the commentary.

7 BJT note: Pāṭikaṅkhaṃ - palm leaf book. Editor’s note: as the reading in text and note are the same it seems there is an error involved here.

8 BJT note: Saṃvassati - palm leaf book.

9 BJT note: Evarūpiyā - palm leaf book.

10 BJT note: Viharissati - ChS.

11 BJT note: Uttariṃ (bhāvetabbà)- palm leaf book.

12 BJT note: Ubbilāpà - palm leaf book.

13 BJT note: Ubbilāpe - palm leaf book.

14 BJT note: Uddhatā hontī - palm leaf book.

15 BJT note: Janapadesu - seen somewhere.

16 BJT note: Yakkhapahārasutta - ChS.

17 Editor’s note: BJT, pabhāraṃ - here, but correct elsewhere.

18 BJT note: Osāreyya - seen somewhere; here and also below.

19 BJT note: Apatāsi - ChS.

20 BJT note: Hatthicchāpakehi - palm leaf book; here and also below.

21 Editor’s note: BJT, Avilāni, printer’s error, correct elsewhere.

22 BJT note: Upasaṅkamitvā, tatrasudaṃ - Thai.

23 BJT note: Upaṭñhapeti - ChS.

24 Editor’s note: BJT: Sombhi here, but cf. below.

25 BJT note: Ramati - everywhere else. Editor’s note: the footnote should read Ramatī here.

26 BJT note: Āra¬ñ¬ñako - palm leaf book.

27 BJT note: Pattha–-ca - palm leaf book.

28 Editor’s note: BJT wavers between writing -paccaya- & -ppaccaya-; here for the sake of consistency the latter reading has been preferred.

29 BJT note: Kiṃ mayā sakkà kàtuü - palm leaf book, Thai.

30 BJT note: Te diṭñhā - palm leaf book. Editor’s note: vo is usually enclitic, and therefore cannot stand at the beginning of a sentence.

31 BJT note: Āgacchatī-ti - palm leaf book.

32 BJT note: Parikhākūpe nikkhīpitvà - ChS.

33 BJT note: Rosanti - ChS.

34 BJT note: Sattāham-eva so saddo - palm leaf book.

35 BJT note: Na karomī-ti cāha - palm leaf book.

36 BJT note: Na karomī-ti cāha - palm leaf book.

37 BJT note: Parehi - palm leaf book.

38 BJT note: Sabrahmacāriyo - printed edition of the text; Sabrahmacàrayo - printed edition of the commentary.

39 BJT note: Meghiyo - palm leaf book.

40 BJT note: Uddhatā - palm leaf book.

41 BJT note: Gopālo - palm leaf book.

42 BJT note: Juṇhā - palm leaf book.

        

Home Page    Next Vagga