Link do wszystkich dokumentów
Wybór inspirujących cytatów z Kanonu Palijskiego




Yato yato sammasati

khandhānaṃ udayabbayaṃ,
labhatī pītipāmojjaṃ,
amataṃ taṃ vijānataṃ.

Ilekroć ktokolwiek całkowicie rozumie
wzrost i upadek [pięciu] grup,
ten zyska radość i szczęście.
Dla wiedzących to jest to nieśmiertelnością.

Dhammapada 25.374


Phuṭṭhassa lokadhammehi,
cittaṃ yassa na kampati,
asokaṃ virajaṃ khemaṃ;
etaṃ maṅgalamuttamaṃ.

Gdy zetknięty z doczesnymi rzeczami
[zyskiem i stratą, sławą i niesławą,
przyjemnością i bólem, pochwałą i krytyką]
umysł pozostaje nieporuszony,
bez żalu, nieskazitelny, bezpieczny,
to jest to największym błogosławieństwem.

– Sutta Nipāta 2.271


Ye dhammā hetuppabhavā,
tesaṃ hetuṃ Tathāgato āha
tesañca yo nirodho;
evaṃvādī Mahāsamaṇo.



Attānaṃ ce tathā kayirā;
yathāññamanusāsati,
sudanto vata dametha.
Attā hi kira duddamo. 

Samemu powinno się robić, to czego uczy się innych;
Jeśli szkoli się innych,
Samemu powinno się być opanowanym.
Zaprawdę, trudna jest samokontrola.

Dhammapada 12.159



Sukarāni asādhūni,
attano ahitāni ca.
Yaṃ ve hitañca sādhuñca,
taṃ ve paramadukkaraṃ. 

To co szkodliwe i złe dla siebie
jest łatwe do wyrządzenia.
To co pożyteczne i dobre
jest najtrudniejsze do zrobienia.

Dhammapada 12.163


Lobho doso ca moho ca,
purisaṃ pāpacetasaṃ.
Hiṃsanti attasambhūtā,
tacasāraṃva samphalan”ti

Chciwość, niechęć i ułuda,
– powstałe z samego siebie –
Niszczą osobę o złych myślach,
Tak jak owoc trzciny niszczy ją samą.

Saṃyutta Nikāya 3.23


Dhamme ca ye ariyapavedite ratā
anuttarā te vacasā, manasā kammunā ca.
Te santisoraccasamādhisaṇṭhitā,
sutassa paññāya ca sāramajjhagū.

Cieszący się medytacją uczoną przez Szlachetnych,
nie mają sobie równych w mowie, myślach i działaniu.
Ugruntowani w spokoju, łagodności i skupieniu,
dostali się do sedna nauczania i mądrości.

Sutta Nipāta 3.332


Akkodhena jine kodhaṃ;
asādhuṃ sādhunā jine;
jine kadariyaṃ dānena;
saccenālikavādinaṃ.

Pokonaj złość, brakiem złości;
zło, dobrem;
skąpstwo, szczodrością;
kłamcę, prawdą.

Dhammapada 17.223




Appamāyu manussānaṃ,
hīḷeyya naṃ suporiso.
Careyyādittasīsova,
natthi maccussa nāgamo.

Krótkie jest życie ludzkie,
dobry człowiek winien się tym zatrwożyć.
Żyj jakbyś miał podpaloną głowę,
bo niemożliwe jest, by śmierć nie przybyła.

Saṃyutta Nikāya 1.145



Hirīmatā ca dujjīvaṃ, niccaṃ sucigavesinā.
Alīnenāppagabbhena, suddhājīvena passatā.

Trudne jest życie dla kogoś skromnego, szukającego oczyszczenia,
Szczerego i ostrożnego, godnie się utrzymującego, spostrzegawczego.

Dhammapada 18.245




Maraṇenapi taṃ pahīyati
yaṃ puriso mamidanti maññati.
Etampi viditvā paṇḍito,
na mamattāya
nametha māmako.

To co człowiek wyobraża sobie jako „moje”,
przepada po jego śmierci.
Wiedząc to, oddany mi mądry
nie skłoni się do zaborczości.

Sutta Nipāta 4.812


Paṇḍito sīlasampanno,
Saṇho ca paṭibhānavā,
Nivātavutti atthaddho,
Tādiso labhate yasaṃ.

Mądry i wzorowy w zachowaniu,
miły i dowcipny,
skromny, a nie arogancki:
ktoś o takich cechach może zyskać szacunek.

Dīgha Nikāya 3.273



Yañca kāmasukhaṃ loke yañcidaṃ diviyaṃ sukhaṃ.
Taṇhakkhayasukhassete kalaṃ nāgghanti soḷasi

Żadna przyjemność zmysłowa w świecie, żadna niebiańska przyjemność,
Nie jest warta szesnastej części przyjemności zaniknięcia pragnienia.

Udāna 2.2



Uddhaṃ adho sabbadhi vippamutto,
ayaṃhamasmīti anānupassī.
Evaṃ vimutto udatāri oghaṃ,
atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāya.

Powyżej, poniżej, wszędzie wolny,
nie kontempluje „Tym jestem”.
Tak wyzwolony, przekracza potop
wcześniej nie pokonany, żeby nie być więcej.

Udāna 7.1



Yadūnakaṃ taṃ saṇati, yaṃ pūraṃ santameva taṃ.
Aḍḍhakumbhūpamo bālo, rahado pūrova paṇḍito.

Cokolwiek wybrakowane robi hałas, cokolwiek pełne jest ciche.
Głupiec jest jak na wpół wypełniony dzban, mędrzec jak pełne jezioro.

– Sutta Nipāta 3.726




anatthajanano lobho, lobho cittappakopano.
bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.

Szkodę rodzi chciwość, chciwość wzburza serce.
Tego niebezpieczeństwa zrodzonego z wewnątrz większość nie pojmuje.

Itivuttaka 3.88



yo na hanti na ghāteti, na jināti na jāpaye.
mettaṃso sabbabhūtesu, veraṃ tassa na kenaci.

Ten kto nie rani, ani nie powoduje, że inni ranią; nie przemaga, ani nie powoduje, że inni przemagają;
Ma życzliwość dla każdego istnienia, nie żywi nienawiści do nikogo.

Itivuttaka 1.27




attānañce piyaṃ jaññā, na naṃ pāpena saṃyuje.
na hi taṃ sulabhaṃ hoti, sukhaṃ dukkaṭakārinā.

Jeśli sam sobie jesteś drogi, nie krępuj siebie złem;
Bo niełatwo osiąga się szczęście, kiedy źle się postępuje.

– Saṃyutta Nikāya 1.115






upātidhāvanti na sāramenti,
navaṃ navaṃ bandhanaṃ brūhayanti.
patanti pajjotamivādhipātakā
diṭṭhe sute itiheke niviṭṭhā.

Gnają za czymś, by tylko nie trafić do sedna,
Powodują, że powstają nowe pęta.
Wpadają prosto w płomienie jak te ćmy:
Ci, którzy oddają się tylko temu co widzą i słyszą.

Udāna 6.9









anabhijjhālu vihareyya, abyāpannena cetasā.
sato ekaggacittassa, ajjhattaṃ susamāhito.

Żyj niezachłannie z życzliwymi zamiarami,
Pomnie ze skupionym umysłem, wewnętrznie dobrze osadzony.

– Aṅguttara Nikāya 4.29




gamanena na pattabbo, lokassanto kudācanaṃ.
na ca appatvā lokantaṃ, dukkhā atthi pamocanaṃ.
tasmā have lokavidū sumedho,
lokantagū vusitabrahmacariyo.
lokassa antaṃ samitāvi ñatvā,
nāsīsati lokamimaṃ parañcā”ti.

Do końca świata nigdy nie dotrze się podróżując;
Ale bez dotarcia do końca świata nie ma wyswobodzenia się z cierpienia.
Dlatego znawca świata, mędrzec,
Ten który dotarł do końca świata, wypełniwszy święte życie,
Poznawszy koniec świata, uspokojony,
Nie pragnie tego ani innego świata.

– Saṃyutta Nikāya 2.26


itthibhāvo kiṃ kayirā,
cittamhi susamāhite.
ñāṇamhi vattamānamhi,
sammā dhammaṃ vipassato.

yassa nūna siyā evaṃ,
itthāhaṃ purisoti vā.
kiñci vā pana aññasmi,
taṃ māro vattumarahati.

[Bhikkhuni Somā zwracając się do Māry]
Jakie znaczenie ma bycie kobietą,
kiedy umysł jest właściwie opanowany,
kiedy wiedza się pogłębia,
kiedy właściwie widzi się dhammę?

Māra powinien pomówić
z tym kto myśli:
„Jestem mężczyzną czy kobietą,
a może jeszcze czymś innym?”

– Saṃyutta Nikāya 5.2



kodhano dubbaṇṇo hoti, atho dukkhampi seti so.
atho atthaṃ gahetvāna, anatthaṃ adhipajjati.
tato kāyena vācāya, vadhaṃ katvāna kodhano.
kodhābhibhūto puriso, dhanajāniṃ nigacchati.

Rozzłoszczony człowiek jest brzydki i źle śpi,
Zdobywszy zysk obraca go w stratę,
Przez szkody wyrządzone uczynkiem i słowem.
Osoba ogarnięta złością niszczy swoje bogactwo.

Aṅguttara Nikaya 7.60