Link do wszystkich dokumentów


Seneka
wybór aforyzmów


Czy jest coś gorszego niż śmierć? Życie, jeśli pragniesz umrzeć.

Kupioną wierność da się przekupić.

O jaka nędza nie umieć umrzeć.

Czemuż miałby się bać ryzyka, kto nie ma nic do stracenia.

Podważa władzę, kto milczy, gdy mu kazano mówić.

Kiedy lekarstwo jest haniebne, wstyd przychodzić do zdrowia.

Niewiedza jest nieskutecznym środkiem przeciwko nieszczęściom.

Niektóre zbrodnie uwieńczone powodzeniem, stają się szacowne.

Kobieta to prowodyr wszelkiego zła: ona, mistrzyni zbrodni ujarzmia nasze dusze, przez jej plugawe miłostki dymią zgliszcza tylu miast, tyle narodów prowadzi wojny, tyle ludów miażdżą ruiny do cna obalonych królestw.

Kogo los zniewala, temu można wybaczyć jego nieszczęście; lecz jeśli kto dobrowolnie pcha się w biedę i sam siebie dręczy, zasługuje on na to, by utracić szczęście, z którego nie umie korzystać.

Upragniona to śmierć – umrzeć bez strachu przed śmiercią.

Oducza się umysł powoli, czego się uczył długo.

Czego nie zabrania prawo, zabrania wstyd.

Przebaczy sobie, kto nie przebaczył nikomu?

Każdy cierpi za swoje czyny; zbrodnia wraca do zbrodniarza, przestępcę nęka obraz jego własnej winy.

Słodko wspomina się dawne niedole.

Każda namiętność jest z początku słaba. Później jednak sama się podnieca i nabiera sił w miarę swego rozwoju; łatwiej ją wykluczyć niźli wygonić.

Cokolwiek robisz, pamiętaj o śmierci.

Życie bez celu jest błądzeniem.

Nikt nie popełnia błędów sam dla siebie, lecz rozsiewa głupotę pomiędzy najbliższych i ją z kolei zbiera.

Staje się gorszy, kto psuje drugiego. Nauczył się zła, a potem uczy, i oto mamy ów bezmiar nikczemności, gdyż to, co każdy zna najgorszego, składa się w jedną całość.

Umysł osiąga doskonałość dzięki jednej rzeczy: dzięki niezmiennej wiedzy o tym co dobre i złe.

Nie powiększaj wagi swoich nieszczęść i nie przydawaj sobie ciężaru skargami.

Nie ma zła bez jakiejś zapłaty: chciwość obiecuje pieniądze, chęć użycia – liczne i rozmaite rozkosze, ambicja – purpurę i poklask, a przez to władzę i wszystko, co daje władza. Występki kuszą cię nagrodą, ale ty masz żyć bez żadnej nagrody.

Miejsce pobytu niewiele stanowi o naszym spokoju. Jedynie duch nadaje wszystkiemu wartość.

Tak postępuj ze słabszymi, jak chciałbyś, aby postępował z tobą mocniejszy.

Jeżeli twoje czyny są szlachetne, niech wiedzą o nich wszyscy; jeżeli podłe, to cóż z tego, że nikt o nich nie wie, skoro wiesz ty sam? Żal mi cię, jeśli lekceważysz takiego świadka!

...Dodam jeszcze jedno, a mianowicie, że ani niemowlęta ani dzieci, ani chorzy umysłowo nie lękają się śmierci i że najbardziej haniebne jest, jeżeli rozum nie zapewni takiego spokoju, do jakiego doprowadzi brak rozumu.

Prawdę ... należy mówić tylko temu, kto chce jej słuchać.

Odziera przyjaźń z dostojeństwa, ten kto jej szuka dla korzystnych możliwości.

Nie ten jest biedny, kto posiada mało, lecz ten kto pragnie więcej.

O ileż lepiej jest się nie urodzić, niżeli znaleźć się w liczbie urodzonych na nieszczęście dla wszystkich!

Nie ma nic tak wielkiego, żeby nie mogło upaść, bo już sama wielkość, choćby nie działały inne czynniki, staje się dostateczną przyczyną upadku.

Chcieć i móc słuchać napomnień jest to druga najlepsza forma cnoty.

Nie przynosi ujmy zmiana planów ze zmianą sytuacji.

Nie samo życie jest dobrem, ale życie dobre.

Cóż w tym niezwykłego, że umiera człowiek którego całe życie nie jest niczym innym jak tylko drogą ku śmierci.

Kto każdą chwilę obraca na swój użytek, kto każdy dzień układa jakby swój dzień ostatni, ten ani nie pragnie jutra, ani się go nie lęka.

Często przyczyną śmierci jest lęk przed śmiercią.

Natury zuchwałe i niepohamowane nich wystrzegają się podniet do zgubnej swawoli.

Nikogo, kto pozostaje poza obrębem prawdy, nie można nazwać szczęśliwym. A więc życie szczęśliwe utwierdzone jest na słuszności i pewności sądu, i nie podlega zmianom.

Niewola nie jest niczym uciążliwym, gdy wolno jednym krokiem przekroczyć próg wolności, jeśli zbrzydło jarzmo. Cenię cię życie, dzięki łasce śmierci!

Każ wszystkim ludziom z osobna porównać rachunki życia: nikomu nie udało się ujść kary za to, że się urodził.

Na przyszłość zastanawiaj się nie tylko nad tym, czy prawdą jest, co mówisz, ale czy ten, do kogo mówisz, wytrzyma prawdę. Dobry przyjmuje upomnienia z radością, lecz im kto gorszy, tym gorzej znosi pouczenia.

Cóż za różnica, jaka kogoś wada ogłupia? Głupota jednaka patronuje wszystkim.

Nie spuszczamy z oczu cudzych błędów, a własne chowamy za plecami.

Przypuśćmy, że ktoś będzie źle mówił o tobie, pomyśl, czy sam nie robiłeś tego wcześniej, pomyśl, o ilu ludziach ty źle mówisz.

Wśród różnych wad ludzkości jest i taka: zaćmienie umysłu tj nie tylko konieczność błądzenia, lecz także miłość błędu.

Broń posterunku który ci wyznaczyła Natura! Jaki to posterunek? Pytasz. Prawdziwego człowieka.

Tłum depcze leżących.

Złe to rządy, kiedy pospólstwo kieruje władcami.

Jest znamieniem głupca, że nie wie, co mu wolno.


Tłumaczenie: Stanisław Stabryła