Link do wszystkich dokumentów


Atta - Czym jest "ja"?
  

 Poczuciem kontroli, władania rzeczami:



"Dostrzegam pewien przykład, mistrzu Gotama". "Przedstaw go Aggivissano", rzekł Zrealizowany. "Tak jak gdy nasiona i rośliny jakiegokolwiek rodzaju osiągają wzrost, wszystkie czynią tak w uzależnieniu od ziemi, tak jak gdy różne rodzaje prac wymagające wysiłku są czynione w uzależnieniu od ziemi, bazują na ziemi - tak też, mistrzu Gotama człowiek ma materię za ja, produkuje zasługi i przewinę bazując na materii, ma uczucie za ja, produkuje zasługi i przewinę bazując na uczuciu, ma percepcję za ja, produkuje zasługi i przewinę bazując na percepcji, ma determinacje za ja, produkuje zasługi i przewinę bazując na determinacjach, ma świadomość za ja, produkuje zasługi i przewinę bazując na świadomości".

"Agivessano, czy nie zakładasz tego: 'Materia to moje ja, uczucie to moje ja, percepcja to moje ja, determinacje to moje ja, świadomość to moje ja?'" "Zakładam tak Mistrzu Gotama: 'Materia to moje ja, uczucie to moje ja, percepcja to moje ja, determinacje to moje ja, świadomość to moje ja' i tak też czyni ten wielki tłum". "Cóż ma ten wielki tłum wspólnego z tobą, Aggivesanno. Proszę ograniczaj się tylko do siebie w swych założeniach". "Zatem Mistrzu Gotama zakładam tak: 'Materia to moje ja, uczucie to moje ja, percepcja to moje ja, determinacje to moje ja, świadomość to moje ja'".

"W tym przypadku Aggivessano w odpowiedzi zadam ci pytanie. Odpowiedz jak uważasz. Jak ci się wydaje, Aggivessano, czy królowie o namaszczonych głowach, szlachetni wojownicy mają moc w swych królestwach by dokonywać egzekucji na tych, na których powinno się jej dokonać, nagradzać tych, którzy powinni być nagrodzeni i wypędzać tych, którzy powinni być wypędzeni, na przykład król Pasenadi z Kosala, czy król Ajatasattu Vedehiputta z Magadha?" "Mistrzu Gotama, królowie o namaszczonych głowach, szlachetni wojownicy mają moc w swych królestwach by dokonywać egzekucji na tych, na których powinno się jej dokonać, nagradzać tych, którzy powinni być nagrodzeni i wypędzać tych, którzy powinni być wypędzeni, na przykład król Pasenadi z Kosala, czy król Ajatasattu Vedehiputta z Magadha. Gdyż nawet te oligarchiczne komuny i społeczności, takie jak Vajjan czy Mallan mają moc w swych państwach by dokonywać egzekucji na tych, na których powinno się jej dokonać, nagradzać tych, którzy powinni być nagrodzeni i wypędzać tych, którzy powinni być wypędzeni, a co dopiero królowie o namaszczonych głowach, szlachetni wojownicy tacy jak król Pasenadi z Kosala, czy król Ajatasattu Vedehiputta z Magadha. Mają oni taką moc i są warci tego by ją mieć".

"Jak ci się wydaje Aggivessana: Kiedy mówisz tak: 'Materia to moje ja, czy masz jakąkolwiek taką moc nad matarią: 'Niech moje mataria będzie taka, niech moja materia nie będzie taka?' Kiedy to zostało powiedziane Saccaka syn Nigantha milczał. Drugi raz Zrealizowany powiedział do niego: "Jak ci się wydaje Aggivessana: Kiedy mówisz tak: 'Materia to moje ja', czy masz jakąkolwiek taką moc nad materią: 'Niech moje materia będzie taka, niech moja materia nie będzie taka?'" Drugi raz Saccaka syn Nigantha milczał. Wtedy Zrealizowany rzekł do niego: "Aggivessano, odpowiadaj teraz. Teraz nie jest czas by milczeć. Jeżeli ktoś nie odpowiada za trzecim razem, gdy pytany zgodnie z Dhammą przez Tathagatę, jego głowa rozpadnie się na siedem kawałków, na miejscu". M 35

Poczuciem trwałości czy wieczności - monolitem nie będący podmiotem powstawania i zaniku, co stowarzyszone jest z przyjemnością:

Jak Anando człowiek pojmuje „ja”? Anando, człowiek pojmuje „ja” w odniesieniu do uczucia: „Moje ja jest uczuciem”, „Moje ja w rzeczywistości nie jest uczuciem, moje ja jest pozbawione uczucia”, „Moje ja w rzeczywistości nie jest uczuciem, ale ani też moje ja jest pozbawione uczucia, moje ja czuje, jest w naturze mojego ja odczuwać”.

Anando, temu kto mówi: „Moje ja jest uczuciem” odpowiada się tak: „Trzy uczucia są przyjacielu, mianowicie przyjemne uczucie, bolesne uczucie, ani-przyjemne-ani-bolesne uczucie, które z tych trzech uczuć uważasz za 'ja?'”. Anando, kiedy człowiek czuje przyjemne uczucie, w tym czasie nie czuje on ani bolesnego, ani ani-bolesnego-ani-przyjemnego uczucia. Kiedykolwiek Anando człowiek czuje bolesne uczucie, w tym czasie nie czuje on ani przyjemnego uczucia, ani nie czuje ani-bolesnego-ani-przyjemnego uczucia. Kiedykolwiek Anando człowiek czuje ani-bolesne-ani-przyjemne uczucie, w tym czasie nie czuje ani przyjemnego, ani nie czuje bolesnego uczucia. Przyjemne uczucie Anando, jest nietrwałe, determinowane, powstałe współzależnie, w naturze jego leży wyczerpanie, zanik, przemijanie, wstrzymanie. Bolesne uczucie Anando, jest nietrwałe, determinowane, powstałe współzależnie, w naturze jego leży wyczerpanie, zanik, przemijanie, wstrzymanie. Ani-bolesne-ani-przyjemne uczucie Anando, jest nietrwałe, determinowane, powstałe współzależnie, w naturze jego leży wyczerpanie, zanik, przemijanie, wstrzymanie.

Ten komu wydaje się gdy trwa przyjemne uczucie (bolesne uczucie, ani-bolesne-ani-przyjemne-uczucie) „To moje ja”, również wydaje się gdy te samo przyjemne uczucie zanika: „Moje ja zanikło”. I tak, ten kto uważa „moje ja jest uczuciem”, pojmuje ja jako będące tutaj i teraz nietrwałym, będącym mieszanką przyjemności i bólu w naturze którego jest powstawanie i upadanie. Dlatego Anando, pojmowanie „Moje ja jest uczuciem”, nie jest poprawne. D 15

***

Jeżeli rozumiemy tyle, powinniśmy także zrozumieć o co chodzi w przesłaniu Buddy, głoszącym nietrwałość, cierpienie i nie-ja. „Ja” jest nierozerwalnie związane z procesem identyfikacji. Obszar identyfikacji to pięć agregatów utrzymywania: materia, uczucie, percepcja, determinacje, świadomość. Wszystkie one są nietrwałe, cierpieniem i nie-ja, zatem nasza identyfikacja z nimi jest błędna i powinniśmy je wszystkie widzieć tak: „To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja”.

W buddyjskiej praktyce, chodzi o wyrobienie sobie percepcji nietrwałości, cierpienia i nie-ja. Puthujjana nie posiada tej percepcji co zezwala mu na identyfikowanie się z nietrwałymi rzeczami, przez co styka się on z cierpieniem, gdy dana identyfikacja w końcu okazuje się fałszywą. Ariya w treningu, choć wciąż utrzymuje się u niego postawa „jestem”, z uwagi na percepcję nietrwałości powstrzymuje się od wszelkich identyfikacji.