Link do wszystkich dokumentów

Zbiór Sutr

Dla kogo przeznaczona jest Nauka Buddy



Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał wśród Bhaggów w Sumsumaragira w Parku Jeleni w Gaju Bhesakala. Przy tej okazji czcigodny Anuruddha mieszkał wśród Cetiów, we Wschodnim Parku Bambusowym. Podczas gdy czcigodny Anuruddha przebywał w samotności, następujący kurs myśli powstał w jego umyśle:

„Ta Dhamma jest dla tego kto chce niewiele, nie dla tego kto chce wiele. Ta Dhamma jest dla tego kto zadowolony, nie dla tego kto niezadowolony. Ta Dhamma jest dla tego kto odosobniony, nie dla rozmiłowanego w towarzystwie. Ta Dhamma jest dla tego kto jest energiczny, nie dla tego kto jest leniwy. Ta Dhamma jest dla tego z ustanowioną uważnością, nie dla tego o skonfundowanym umyśle. Ta Dhamma jest dla tego kto jest skoncentrowany, nie dla tego kto jest nieskoncentrowany. Ta Dhamma jest dla tego kto mądry, nie dla tego kto niemądry”.

Zrealizowany poznał w swoim umyśle kurs myśli czcigodnego Anuruddhy. Wtedy, tak jak silny człowiek mógłby wyprostować swoją zgiętą rękę, lub zgiąć swą wyprostowana rękę, Zrealizowany zniknął z miejsca Bhaggów w Sumsumaragira w Parku Jeleni w Gaju Bhesakala i pojawił się przed czcigodnym Anuruddhą wśród Cetiów, we Wschodnim Parku Bambusowym. Zrealizowany usiadł na przygotowanym dla niego miejscu. Wtedy czcigodny Anuruddha złożył mu hołd i usiadł z boku, i Zrealizowany rzekł do niego: „Dobrze, dobrze, Anuruddho! To dobrze, że rozważałeś te myśli wielkiego człowieka, mianowicie:

'Ta Dhamma jest dla tego kto chce niewiele, nie dla tego kto chce wiele. Ta Dhamma jest dla tego kto zadowolony, nie dla tego kto niezadowolony. Ta Dhamma jest dla tego kto odosobniony, nie dla rozmiłowanego w towarzystwie. Ta Dhamma jest dla tego kto jest energiczny, nie dla tego kto jest leniwy. Ta Dhamma jest dla tego z ustanowioną uważnością, nie dla tego o skonfundowanym umyśle. Ta Dhamma jest dla tego kto jest skoncentrowany, nie dla tego kto jest nieskoncentrowany. Ta Dhamma jest dla tego kto mądry, nie dla tego kto niemądry'.

Zatem, Anuruddho, rozważ również tą ósmą myśl wielkiego człowieka: 'Ta Dhamma jest dla tego kto rozmiłowuje się w nie-dialektyce, kto cieszy się nie-dialektyką, nie dla tego, kto rozmiłowuje się w dialektyce, kto cieszy się dialektyką'.

Kiedy, Anuruddho, rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, wtedy kiedy tylko zechcesz, odłączony od zmysłowych przyjemności, odłączony od niekorzystnych stanów, wkroczysz i będziesz trwał w pierwszej jhanie, składającej się z błogości i przyjemności zrodzonych z odosobnienia, stowarzyszonych z myśleniem i rozważaniem.

Kiedy rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, wtedy kiedy tylko zechcesz, z zanikiem myślenia i rozważania, wkroczysz i będziesz trwał w drugiej jhanie, charakteryzującej się spokojem i zjednoczeniem umysłu i składającej się z błogości i przyjemności zrodzonych z koncentracji, bez myślenia i rozważania.

Kiedy rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, wtedy kiedy tylko zechcesz, z zanikiem również błogości, trwając w równowadze, uważny i jasno pojmujący, doświadczając przyjemności cielesnej, wkroczysz i będziesz trwał w trzeciej jhanie, o której szlachetni mówią: 'Jest zrównoważonym, uważnym, tym kto trwa szczęśliwy'.

Kiedy rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, wtedy kiedy tylko zechcesz, z porzuceniem przyjemności i bólu, i z uprzednim zanikiem radości i smutku, wkroczysz i będziesz trwał w czwartej jhanie, ani bolesnej ani przyjemnej, charakteryzującej się oczyszczoną uważnością przez równowagę.

Kiedy, Anuruddho, rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, i osiągniesz na życzenie, bez kłopotu czy problemów te cztery jhany konstytuujące wyższy umysł, i będące przyjemnymi przebywaniami tutaj i teraz, wtedy, podczas gdy trwając zadowolony, twoja szmaciana szata będzie ci się wydawała takim jak różnokolorowe ubranie wydaje się gospodarzowi czy synowi gospodarza; i będzie służyła ku uciesze, uldze, i swobodzie, i dla realizacji wygaszenia.

Kiedy, Anuruddho, rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, i osiągniesz na życzenie, bez kłopotu czy problemów te cztery jhany konstytuujące wyższy umysł, i będące przyjemnymi przebywaniami tutaj i teraz, wtedy, podczas gdy trwając zadowolony, twoje wyżebrane jedzenie będzie ci się wydawało jakim danie z oczyszczonego ryżu o czarnych ziarnach podane z wieloma rodzajami sosów i warzyw wydaje się gospodarzowi czy synowi gospodarza; i będzie służyło ku uciesze, uldze, i swobodzie, i dla realizacji wygaszenia.

Kiedy, Anuruddho, rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, i osiągniesz na życzenie, bez kłopotu czy problemów te cztery jhany konstytuujące wyższy umysł, i będące przyjemnymi przebywaniami tutaj i teraz, wtedy, podczas gdy trwając zadowolony, twoje miejsce pobytu u korzenia drzewa będzie ci się wydawało jakim dom o spadzistym dachu, otynkowany od zewnątrz i wewnątrz, bez szczelin, z założonymi zasuwami i zamkniętymi okiennicami, wydaje się gospodarzowi czy synowi gospodarza; i będzie służyło ku uciesze, uldze, i swobodzie, i dla realizacji wygaszenia.

Kiedy, Anuruddho, rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, i osiągniesz na życzenie, bez kłopotu czy problemów te cztery jhany konstytuujące wyższy umysł, i będące przyjemnymi przebywaniami tutaj i teraz, wtedy, podczas gdy trwając zadowolony, twoje łóżko czy siedzenie wykonane ze słomy, będzie ci się wydawało jakim kanapa wyłożona skórami, kocami, obłożona skórą jelenia, z baldachimem i z czerwonymi poduszkami pod głowę i stopy, wydaje się gospodarzowi czy synowi gospodarza; i będzie służyło ku uciesze, uldze, i swobodzie, i dla realizacji wygaszenia.

Kiedy, Anuruddho, rozważysz te osiem myśli wielkiego człowieka, i osiągniesz na życzenie, bez kłopotu czy problemów te cztery jhany konstytuujące wyższy umysł, i będące przyjemnymi przebywaniami tutaj i teraz, wtedy, podczas gdy trwając zadowolony, twoje lekarstwo ze sfermentowanego moczu, będzie ci się wydawało jakimi rozliczne medykamenty z ghee, masła, oleju, miodu, i melasy wydają się gospodarzowi czy synowi gospodarza; i będzie służyło ku uciesze, uldze, i swobodzie, i dla realizacji wygaszenia.

Zatem, Anuruddho, powinieneś spędzić następną porę deszczową właśnie tutaj, wśród Cetiów, we Wschodnim Parku Bambusowym”. „Tak, czcigodny panie”, odpowiedział czcigodny Anuruddha.

Wtedy, po pouczeniu czcigodnego Anuruddhy, tak jak silny człowiek mógłby wyprostować swoją zgiętą rękę, lub zgiąć swą wyprostowana rękę, Zrealizowany zniknął czcigodnemu Anuruddzie przebywającego wśród Cetiów, we Wschodnim Parku Bambusowym i pojawił się wśród Bhaggów w Sumsumaragira w Parku Jeleni w Gaju Bhesakala. Zrealizowany usiadł na przygotowanym dla niego miejscu, i odezwał się do mnichów: „Nauczę was, mnisi, ośmiu myśli wielkiego człowieka. Słuchajcie i bacznie uważajcie na to co powiem”. „Tak, czcigodny panie”, odpowiedzieli ci mnisi. Zrealizowany rzekł to:

„A jakie jest, mnisi, te osiem myśli wielkiego człowieka? 'Ta Dhamma jest dla tego kto chce niewiele, nie dla tego kto chce wiele. Ta Dhamma jest dla tego kto zadowolony, nie dla tego kto niezadowolony. Ta Dhamma jest dla tego kto odosobniony, nie dla rozmiłowanego w towarzystwie. Ta Dhamma jest dla tego kto jest energiczny, nie dla tego kto jest leniwy. Ta Dhamma jest dla tego z ustanowioną uważnością, nie dla tego o skonfundowanym umyśle. Ta Dhamma jest dla tego kto jest skoncentrowany, nie dla tego kto jest nieskoncentrowany. Ta Dhamma jest dla tego kto mądry, nie dla tego kto niemądry. Ta Dhamma jest dla tego kto rozmiłowuje się w nie-dialektyce, kto cieszy się nie-dialektyką, nie dla tego, kto rozmiłowuje się w dialektyce, kto cieszy się dialektyką'.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto chce niewiele, nie dla tego co chce wiele', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, kiedy mnich jest tym kto chce niewiele, nie chce on: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem tym kto chce niewiele'. Kiedy jest zadowolony, nie chce: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem zadowolony'. Kiedy jest odosobniony, nie chce: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem odosobniony'. Kiedy jest energiczny, nie chce: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem energiczny'. Kiedy jest uważny, nie chce: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem uważny'. Kiedy jest skoncentrowany, nie chce: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem skoncentrowany'. Kiedy jest mądry, nie chce: 'Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem mądry'. Kiedy rozmiłowuje się w nie-dialektyce, nie chce:' Niech ludzie wiedzą o mnie, że jestem tym, kto rozmiłowuje się w nie-dialektyce'. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto chce niewiele, nie dla tego co chce wiele', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto zadowolony, nie dla tego, kto niezadowolony', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, mnich jest zadowolony z jakiegokolwiek rodzaju szat, jedzenia, miejsc pobytu, i lekarstw dla chorych. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto zadowolony, nie dla tego, kto niezadowolony', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla odosobnionego, nie dla rozmiłowanego w towarzystwie', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, kiedy mnich jest tym kto odosobniony, mnisi, mniszki, świeccy wyznawcy i świeckie wyznawczynie, królowie, królewscy ministrowie, przywódcy innych sekt i uczniowie należący do innych sekt, podchodzą do niego. W każdym przypadku, z umysłem który skłania się, kieruje i inklinuje ku odosobnieniu, oderwaniu, rozmiłowując się w wyrzeczeniu, daje im mowę niezmiennie związaną z wyproszeniem ich. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego udającego się na odosobnienie, nie dla rozmiłowanego w towarzystwie', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto jest energiczny, nie dla tego kto jest leniwy', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, mnich pobudził energię dla porzucenia niekorzystnych cech, i pozyskania korzystnych cech, jest silny, stały w wysiłku, nie uchyla się od obowiązku kultywowania korzystnych cech. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto jest energiczny, nie dla tego kto jest leniwy', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego z ustanowioną uważnością, nie dla tego o skonfundowanym umyśle', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, mnich jest uważny, dysponujący nadrzędną uważnością i czujnością, pamięta i przypomina sobie co zostało zrobione i powiedziane dawno temu. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego z ustanowioną uważnością, nie dla tego o skonfundowanym umyśle', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto jest skoncentrowany, nie dla tego kto jest nieskoncentrowany', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu odłączony od zmysłowych przyjemności, odłączony od niekorzystnych stanów, mnich wkracza i trwa w pierwszej jhanie, składającej się z błogości i przyjemności zrodzonych z odosobnienia, stowarzyszonych z myśleniem i rozważaniem. Z zanikiem myślenia i rozważania, wkracza i trwa w drugiej jhanie, charakteryzującej się spokojem i zjednoczeniem umysłu i składającej się z błogości i przyjemności zrodzonych z koncentracji, bez myślenia i rozważania. Z zanikiem również błogości, trwając w równowadze, uważny i jasno pojmujący, doświadczając przyjemności cielesnej; wkracza i trwa w trzeciej jhanie, o której szlachetni mówią: 'Jest zrównoważonym, uważnym, tym kto trwa szczęśliwy'. Z porzuceniem przyjemności i bólu, i z uprzednim zanikiem radości i smutku, mnich wkracza i trwa w czwartej jhanie, ani bolesnej ani przyjemnej, charakteryzującej się oczyszczoną uważnością przez równowagę. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto jest skoncentrowany, nie dla tego kto jest nieskoncentrowany', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto mądry, nie dla tego kto niemądry', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, mnich jest mądry, posiada mądrość widzącą powstawanie i zanik, która jest szlachetna i penetrująca i prowadzącą do pełnego wyczerpania cierpienia. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto mądry, nie dla tego kto niemądry, to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane.

Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto rozmiłowuje się w nie-dialektyce, kto cieszy się nie-dialektyką, nie dla tego, kto rozmiłowuje się w dialektyce, kto cieszy się dialektyką', w odniesieniu do czego to zostało powiedziane? Tu, umysł mnicha skłania się ku wstrzymaniu dialektyki, staje się spokojny, ustabilizowany i jest w tym wyzwolony. Kiedy zostało powiedziane: 'Ta Dhamma jest dla tego kto rozmiłowuje się w nie-dialektyce, kto cieszy się nie-dialektyką, nie dla tego, kto rozmiłowuje się w dialektyce, kto cieszy się dialektyką', to w odniesieniu do tego to zostało powiedziane”.

Wtedy, czcigodny Anuruddha spędził następny sezon deszczowy wśród Bhaggów w Sumsumaragira w Parku Jeleni w Gaju Bhesakala. Mieszkając samotnie, oderwany, uważny, pilny i zdecydowany, w niedługim czasie, czcigodny Anuruddha zrealizował sam dla siebie z bezpośrednią wiedzą, tutaj i teraz, ten najwyższy cel świętego życia dla którego szlachetnie urodzeni słusznie odchodzą z domowego życia w bezdomność i wkroczywszy weń, trwał w nim. Wiedział on bezpośrednio: „Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co trzeba było wykonać, zostało wykonane, nigdy więcej tego stanu istnienia”. I czcigodny Anuruddha stał się jednym z arahatów.

Przy tej okazji, po zrealizowaniu poziomu arahata, czcigodny Anuruddha wypowiedział te wersy:

Zrozumiawszy me myśli
największy nauczyciel na świecie,
przyszedł do mnie za pomocą nadludzkich mocy,
ciałem stworzonym z umysłu.

Pouczył mnie o czymś więcej,
niż zawierały moje myśli,
Budda, rozmiłowany w nie-dialektyce,
poinstruował mnie o nie-dialektyce.

Nauczywszy się tej Dhammy,
rozmiłowałem się w jego nauczaniu.
Zdobyłem trzy prawdziwe wiedze;
Nauka Buddy została wykonana.

AN VIII, 30

Jak rozpoznać co jest Dhammą?

Gotami, te rzeczy o których wiesz: „Te rzeczy wiodą do namiętności, nie do beznamiętności; do przywiązania, nie do oderwania; do gromadzenia, nie do rezygnacji; do ambicji, nie do skromności; do niezadowolenia, nie do zadowolenia; do asocjacji, nie do odosobnienia; do próżnowania, nie do energii; do luksusu, nie do umiarkowania”, o nich możesz z całą pewnością zadecydować: „To nie jest Dhamma, to nie jest Dyscyplina, to nie jest nauczanie Mistrza”. Ale o tych rzeczach o których wiesz: „Te rzeczy wiodą do beznamiętności, nie do namiętności; do oderwania, nie do przywiązania; do rezygnacji, nie do gromadzenia; do skromności, nie do ambicji; do zadowolenia, nie do niezadowolenia; do odosobnienia, nie do asocjacji; do energii, nie do próżnowania; do umiarkowania, nie do luksusu”, o nich możesz z całą pewnością zadecydować: „To jest Dhamma, to jest Dyscyplina, to jest nauczanie Mistrza”. A VIII, 53

*


Wtedy czcigodny Upali podszedł do Zrealizowanego, złożył mu hołd, usiadł z boku, i powiedział : „Czcigodny panie, byłoby dobrze, gdyby Zrealizowany nauczył mnie Dhammy w skrócie, tak abym po usłyszeniu Dhammy od Zrealizowanego mógł przebywać samotnie, oderwany, uważny, gorliwy i zdecydowany”.

„Upali, te rzeczy o których możesz wiedzieć to: 'Te rzeczy nie wiodą wyłącznie do wyobcowania, do beznamiętności, do wstrzymania, do spokoju, do bezpośredniej wiedzy, do przebudzenia, do wygaszenia; powinieneś definitywnie rozpoznać tak: 'To nie Dhamma; to nie Dyscyplina; to nie Nauka Mistrza'. Ale te rzeczy o których możesz wiedzieć to: 'Te rzeczy wiodą wyłącznie do wyobcowania, do beznamiętności, do wstrzymania, do spokoju, do bezpośredniej wiedzy, do przebudzenia, do wygaszenia; powinieneś definitywnie rozpoznać tak: 'To Dhamma; to Dyscyplina; to Nauka Mistrza'”.'

AN VII, 83

Penetracyjna ekspozycja Dhammy


„Mnisi, nauczę was penetracyjnej ekspozycji Dhammy. Słuchajcie i bacznie uważajcie na to co powiem”. „Tak, czcigodny panie”, odpowiedzieli ci mnisi. Zrealizowany rzekł to:

„A co, mnisi, jest penetracyjną ekspozycją Dhammy?

1. Zmysłowe przyjemności powinny być zrozumiane; źródło i powstanie zmysłowych przyjemności powinno być zrozumiane; różnorodność zmysłowych przyjemności powinna być zrozumiana; rezultat zmysłowych przyjemności powinien być zrozumiany; wstrzymanie zmysłowych przyjemności powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania zmysłowych przyjemności powinna być zrozumiana.

2. Uczucia powinny być zrozumiane; źródło i powstanie uczuć powinno być zrozumiane; różnorodność uczuć powinna być zrozumiana; rezultat uczuć powinien być zrozumiany; wstrzymanie uczuć powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania uczuć powinna być zrozumiana.

3. Percepcje powinny być zrozumiane; źródło i powstanie percepcji powinno być zrozumiane; różnorodność percepcji powinna być zrozumiana; rezultat percepcji powinien być zrozumiany; wstrzymanie percepcji powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania percepcji powinna być zrozumiana.

4. Skazy powinny być zrozumiane; źródło i powstanie skaz powinno być zrozumiane; różnorodność skaz powinna być zrozumiana; rezultat skaz powinien być zrozumiany; wstrzymanie skaz powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania skaz powinna być zrozumiana.

5. Działanie powinno być zrozumiane; źródło i powstanie działania powinno być zrozumiane; różnorodność działania powinna być zrozumiana; rezultat działania powinien być zrozumiany; wstrzymanie działania powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania działania powinna być zrozumiana.

6. Cierpienie powinno być zrozumiane; źródło i powstanie cierpienia powinno być zrozumiane; różnorodność cierpienia powinna być zrozumiana; rezultat cierpienia powinien być zrozumiany; wstrzymanie cierpienia powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania cierpienia powinna być zrozumiana.

(1) Kiedy zostało powiedziane: 'Zmysłowe przyjemności powinny być zrozumiane; źródło i powstanie zmysłowych przyjemności powinno być zrozumiane; różnorodność zmysłowych przyjemności powinna być zrozumiana; rezultat zmysłowych przyjemności powinien być zrozumiany; wstrzymanie zmysłowych przyjemności powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania zmysłowych przyjemności powinna być zrozumiana', z jakiego powodu zostało to powiedziane?

Jest te, mnisi, pięć obiektów zmysłowej przyjemności: materialne formy poznawane przez oko, co chciane, upragnione, miłe, przyjemne, połączone ze zmysłową przyjemnością, prowokujące pożądanie; dźwięki poznawane przez ucho, co chciane, upragnione, miłe, przyjemne, połączone ze zmysłową przyjemnością, prowokujące pożądanie; zapachy poznawane przez nos, co chciane, upragnione, miłe, przyjemne, połączone ze zmysłową przyjemnością, prowokujące pożądanie; smaki poznawane przez język, co chciane, upragnione, miłe, przyjemne, połączone ze zmysłową przyjemnością, prowokujące pożądanie; dotyki poznawane przez ciało, co chciane, upragnione, miłe, przyjemne, połączone ze zmysłową przyjemnością, prowokujące pożądanie.

Jednakże, to nie zmysłowe przyjemności; w dyscyplinie szlachetnych, nazywa się je 'obiektami zmysłowej przyjemności'. Zmysłowa przyjemność osoby jest pożądliwą intencją.

Nie są zmysłowymi przyjemnościami, ładne rzeczy w świecie:
zmysłowa przyjemność osoby jest pożądliwą intencją;
ładne rzeczy pozostają takimi jakimi są w świecie,
ale mądry usuwa pragnienie wobec nich.

A co mnisi jest źródłem i powstaniem zmysłowych przyjemności? Kontakt jest ich źródłem i powstaniem.

A jaka jest różnorodność zmysłowych przyjemności? Zmysłowe pragnienie materialnych form jest jedną rzeczą, zmysłowe pragnienie dźwięków inną rzeczą, zmysłowe pragnienie zapachów jeszcze inna rzeczą, zmysłowe pragnienie smaków jeszcze inną rzeczą, zmysłowe pragnienie dotyków jeszcze inną rzeczą. To nazywa się różnorodnością zmysłowych przyjemności.

A co jest rezultatem zmysłowych przyjemności? Człowiek tworzy indywidualną egzystencję która koresponduje z jakimikolwiek [zmysłowymi przyjemnościami], których pragnie i które mogą być konsekwencją albo zasługi albo przewiny. To jest nazywane rezultatem zmysłowych przyjemności.

A co jest wstrzymaniem zmysłowych przyjemności? Ze wstrzymaniem kontaktu następuje wstrzymanie zmysłowych przyjemności. Ta szlachetna ośmioraka ścieżka jest drogą prowadzącą do wstrzymania zmysłowych przyjemności, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwe sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, i właściwa koncentracja.

Mnisi, kiedy szlachetny uczeń w taki sposób rozumie zmysłowe przyjemności, źródło i powstanie zmysłowych przyjemności, różnorodność zmysłowych przyjemności, rezultat zmysłowych przyjemności, wstrzymanie zmysłowych przyjemności, drogę prowadzącą do wstrzymania zmysłowych przyjemności, rozumie to penetracyjne święte życie jako będące wstrzymaniem zmysłowych przyjemności.

Kiedy zostało powiedziane: 'Zmysłowe przyjemności powinny być zrozumiane; źródło i powstanie zmysłowych przyjemności powinno być zrozumiane; różnorodność zmysłowych przyjemności powinna być zrozumiana; rezultat zmysłowych przyjemności powinien być zrozumiany; wstrzymanie zmysłowych przyjemności powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania zmysłowych przyjemności powinna być zrozumiana', to z tego powodu zostało to powiedziane.

(2) Kiedy zostało powiedziane: 'Uczucia powinny być zrozumiane; źródło i powstanie uczuć powinno być zrozumiane; różnorodność uczuć powinna być zrozumiana; rezultat uczuć powinien być zrozumiany; wstrzymanie uczuć powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania uczuć powinna być zrozumiana', z jakiego powodu zostało to powiedziane?

Są, mnisi, te trzy uczucia: przyjemne uczucie, bolesne uczucie, i ani-bolesne-ani-przyjemne uczucie.

A co mnisi jest źródłem i powstaniem uczuć? Kontakt jest ich źródłem i powstaniem.

A jaka jest różnorodność uczuć? Jest światowe przyjemne uczucie, jest duchowe przyjemne uczucie, jest światowe bolesne uczucie, jest duchowe bolesne uczucie, jest światowe ani-bolesne-ani-przyjemne uczucie, jest duchowe ani-bolesne-ani-przyjemne uczucie. To nazywa się różnorodnością uczuć.

A co jest rezultatem uczuć? Człowiek tworzy indywidualną egzystencję która koresponduje z jakimikolwiek [uczuciami], których doświadcza i które mogą być konsekwencją albo zasługi albo przewiny. To jest nazywane rezultatem uczuć.

A co jest wstrzymaniem uczuć? Ze wstrzymaniem kontaktu następuje wstrzymanie uczuć. Ta szlachetna ośmioraka ścieżka jest drogą prowadzącą do wstrzymania uczuć, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwe sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, i właściwa koncentracja.

Mnisi, kiedy szlachetny uczeń w taki sposób rozumie uczucia, źródło i powstanie uczuć, różnorodność uczuć, rezultat uczuć, wstrzymanie uczuć, drogę prowadzącą do wstrzymania uczuć, rozumie to penetracyjne święte życie jako będące wstrzymaniem uczuć.

Kiedy zostało powiedziane: 'Uczucia powinny być zrozumiane; źródło i powstanie uczuć powinno być zrozumiane; różnorodność uczuć powinna być zrozumiana; rezultat uczuć powinien być zrozumiany; wstrzymanie uczuć powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania uczuć powinna być zrozumiana', to z tego powodu zostało to powiedziane.

(3) Kiedy zostało powiedziane: 'Percepcje powinny być zrozumiane; źródło i powstanie percepcji powinno być zrozumiane; różnorodność percepcji powinna być zrozumiana; rezultat percepcji powinien być zrozumiany; wstrzymanie percepcji powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania percepcji powinna być zrozumiana', z jakiego powodu zostało to powiedziane?

Jest, mnisi, te sześć percepcji: percepcja materialnych form, percepcja dźwięków, percepcja zapachów, percepcja smaków, percepcja dotyków, percepcja obiektów mentalnych.

A co, mnisi, jest źródłem i powstaniem percepcji? Kontakt jest ich źródłem i powstaniem.

A jaka jest różnorodność percepcji? Percepcja materialnych form jest jedną rzeczą, percepcja dźwięków jest inną rzeczą, percepcja zapachów jeszcze inną rzeczą, percepcja smaków jeszcze inną rzeczą, percepcja dotyków jeszcze inną rzeczą, percepcja obiektów mentalnych jeszcze inną rzeczą. To jest nazywane różnorodnością percepcji.

A co jest rezultatem percepcji? Powiadam, że rezultatem percepcji jest opis. W jakikolwiek sposób człowiek coś postrzega, w ten sposób to opisuje: 'Postrzegałem tak a tak'. To nazywa się rezultatem percepcji.

A co jest wstrzymaniem percepcji? Ze wstrzymaniem kontaktu następuje wstrzymanie percepcji. Ta szlachetna ośmioraka ścieżka jest drogą prowadzącą do wstrzymania percepcji, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwe sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, i właściwa koncentracja.

Mnisi, kiedy szlachetny uczeń w taki sposób rozumie percepcje, źródło i powstanie percepcji, różnorodność percepcji, rezultat percepcji, wstrzymanie percepcji, drogę prowadzącą do wstrzymania percepcji, rozumie to penetracyjne święte życie jako będące wstrzymaniem percepcji.

Kiedy zostało powiedziane: 'Percepcje powinny być zrozumiane; źródło i powstanie percepcji powinno być zrozumiane; różnorodność percepcji powinna być zrozumiana; rezultat percepcji powinien być zrozumiany; wstrzymanie percepcji powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania percepcji powinna być zrozumiana', to z tego powodu zostało to powiedziane.

(4) Kiedy zostało powiedziane: 'Skazy powinny być zrozumiane; źródło i powstanie skaz powinno być zrozumiane; różnorodność skaz powinna być zrozumiana; rezultat skaz powinien być zrozumiany; wstrzymanie skaz powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania skaz powinna być zrozumiana', z jakiego powodu zostało to powiedziane?

Są, mnisi, te trzy skazy: skaza zmysłowości, skaza istnienia, i skaza ignorancji.

A co, mnisi jest źródłem i powstaniem skaz? Ignorancja jest ich źródłem i powstaniem.

A jaka jest różnorodność skaz? Są skazy prowadzące do piekła; są skazy prowadzące do świata zwierząt; są skazy prowadzące do świata duchów; są skazy prowadzące do świata ludzkiego; są skazy prowadzące do świata bogów. To jest nazywane różnorodnością skaz.

A co jest rezultatem skaz? Człowiek pogrążony w ignorancji tworzy korespondującą indywidualną egzystencję, która może być konsekwencją albo zasługi albo przewiny. To nazywa się rezultatem skaz.

A co jest wstrzymaniem skaz? Ze wstrzymaniem ignorancji następuje wstrzymanie skaz. Ta szlachetna ośmioraka ścieżka jest drogą prowadzącą do wstrzymania skazi, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwe sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, i właściwa koncentracja.

Mnisi, kiedy szlachetny uczeń w taki sposób rozumie skazy, źródło i powstanie skaz, różnorodność skaz, rezultat skaz, wstrzymanie skaz, drogę prowadzącą do wstrzymania skaz, rozumie to penetracyjne święte życie jako będące wstrzymaniem skaz.

Kiedy zostało powiedziane: 'Skazy powinny być zrozumiane; źródło i powstanie skaz powinno być zrozumiane; różnorodność skaz powinna być zrozumiana; rezultat skaz powinien być zrozumiany; wstrzymanie skaz powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania skaz powinna być zrozumiana', to z tego powodu zostało to powiedziane.

(5) Kiedy zostało powiedziane: 'Działanie powinno być zrozumiane; źródło i powstanie działania powinno być zrozumiane; różnorodność działania powinna być zrozumiana; rezultat działania powinien być zrozumiany; wstrzymanie działania powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania działania powinna być zrozumiana', z jakiego powodu zostało to powiedziane?

To intencję, nazywam działaniem. Gdyż zgodnie z intencją, działa się ciałem, mową, czy umysłem.

A co, mnisi jest źródłem i powstaniem działania? Kontakt jest jego źródłem i powstaniem.

A jaka jest różnorodność działania? Jest działanie do doświadczenia w piekle; jest działanie do doświadczenia w świecie zwierząt; jest działanie do doświadczenia w świecie duchów; jest działanie do doświadczenia w świecie ludzi; jest działanie do doświadczenia w świecie bogów. To jest nazywane różnorodnością działania.

A co jest rezultatem działania? Rezultat działania, powiadam, jest trojaki: [do doświadczenia] w tym życiu, w następnym, bądź przy jakimś kolejnym ponownym pojawieniu się. To nazywa się rezultatem działania.

A co jest wstrzymaniem działania? Ze wstrzymaniem kontaktu następuje wstrzymanie działania. Ta szlachetna ośmioraka ścieżka jest drogą prowadzącą do wstrzymania działania, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwe sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, i właściwa koncentracja.

Mnisi, kiedy szlachetny uczeń w taki sposób rozumie działanie, źródło i powstanie działania, różnorodność działania, rezultat działania, wstrzymanie działania, drogę prowadzącą do wstrzymania działania, rozumie to penetracyjne święte życie jako będące wstrzymaniem działania.

Kiedy zostało powiedziane: 'Działanie powinno być zrozumiane; źródło i powstanie działania powinno być zrozumiane; różnorodność działania powinna być zrozumiana; rezultat działania powinien być zrozumiany; wstrzymanie działania powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania działania powinna być zrozumiana', to z tego powodu zostało to powiedziane.

(6) Kiedy zostało powiedziane: 'Cierpienie powinno być zrozumiane; źródło i powstanie cierpienia powinno być zrozumiane; różnorodność cierpienia powinna być zrozumiana; rezultat cierpienia powinien być zrozumiany; wstrzymanie cierpienia powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania cierpienia powinna być zrozumiana', z jakiego powodu zostało to powiedziane?

Narodziny są cierpieniem; starość jest cierpieniem; choroba jest cierpieniem; śmierć jest cierpieniem; żal, płacz, ból, smutek i rozpacz są cierpieniem; nie dostanie tego czego się chce, jest cierpieniem, w skrócie, pięć agregatów utrzymywania jest cierpieniem.

A co, mnisi jest źródłem i powstaniem cierpienia? Pragnienie jest jego źródłem i powstaniem.

A jaka jest różnorodność cierpienia? Jest ekstremalne cierpienie; jest nieduże cierpienie. Jest cierpienie zanikające powoli; jest cierpienie zanikające szybko. To jest nazywane różnorodnością cierpienia.

A co jest rezultatem cierpienia? Tu, ktoś owładnięty przez cierpienie, z umysłem uległym obsesji cierpienia, żali się, płacze i lamentuje; łka, bijąc się w piersi i stając się skonfundowanym. Albo też, owładnięty przez cierpienie, z umysłem uległym obsesji cierpienia, udaje się na zewnętrzne poszukiwania, mówiąc: 'Kto zna słowo czy dwa, by zakończyć to cierpienie?' Rezultatem cierpienia, powiadam, jest albo konfuzja albo poszukiwania. To nazywa się rezultatem działania.

A co jest wstrzymaniem cierpienia? Ze wstrzymaniem pragnienia następuje wstrzymanie cierpienia. Ta szlachetna ośmioraka ścieżka jest drogą prowadzącą do wstrzymania cierpienia, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwe sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, i właściwa koncentracja.

Mnisi, kiedy szlachetny uczeń w taki sposób rozumie cierpienie, źródło i powstanie cierpienia, różnorodność cierpienia, rezultat cierpienia, wstrzymanie cierpienia, drogę prowadzącą do wstrzymania cierpienia, rozumie to penetracyjne święte życie jako będące wstrzymaniem cierpienia

Kiedy zostało powiedziane: 'Cierpienie powinno być zrozumiane; źródło i powstanie cierpienia powinno być zrozumiane; różnorodność cierpienia powinna być zrozumiana; rezultat cierpienia powinien być zrozumiany; wstrzymanie cierpienia powinno być zrozumiane; droga prowadząca do wstrzymania cierpienia powinna być zrozumiana', to z tego powodu zostało to powiedziane.

To, mnisi, jest ta penetracyjna ekspozycja Dhammy.

AN VI, 63